Makaleler - Egzotik Hayvan Hastalıkları

KUŞ HASTALIKLARI

KUŞ HASTALIKLARI

18-04-2016

bornova hayvan hastanes,bornova veterinerleri,bornova İyi veteriner,bornova hayvan hastanesi,bornova iyi veteriner,izmir kuştan anlayan veteriner,jako veterineri,izmir muhabbet kuşundan anlayan veteriner,izmir sukaplumbağasından anlayan veteriner,bayraklı veteriner,hamster veteriner izmir,iğuanadan anlayan veteriner izmir,veteriner izmir,bornova cerrahi veteriner,bornova poliklinik veteriner,manavkuyu veterinerizmir,bornova merkez veteriner,hayvan hastanesi izmir bornova

Tümünü Oku
TAVŞAN BAKIMI HASTALIKLARI VE TEDAVİSİ

TAVŞAN BAKIMI HASTALIKLARI VE TEDAVİSİ

18-04-2016

TAVŞAN BAKIMI HASTALIKLARI VE TEDAVİSİ Tavşanların ömürleri ne kadardır? Tavşanların ortalama ömürleri 7-9 yıldır.Ticari tavşanlarda ortalama ömür süresi 4-5 yıl ile sınırlıdır.Tavşanlar sıcak kanlı memeli gurubundandır.Tavşanlar gündüzleri uyuyup geceleri hareketlenirler.Tavşanlar otçuldurlar herbivordurlar.Tavşanlar gündüzleri köşelerine çekilip uyurlar aktif olarak en sevdikleri şey kazmak ve kemirmektir.Tavşanların evde gezmesi için izalasyon gereklidir.Bu izalasyon için balkon,özel oda ve büyük kafes gerekebilir.Tavşanlar sosyal hayvanlardır kafeste ise günde 3-4 saat gezmesi gerekmektedir koşmaya ihtiyaç durmaktadır.Kulübelerinde iki kapı olmalıdır kendilerini güvende hissetmeleri için gereklidir.Tavşanlar için zemini ızgara telli kafesler tercih edilmelidir. Tavşanlarda hastalıkların ortaya çıkmasında etkenler nelerdir? -Tavşanın yaşam ortamında ani gürültü -Tavşanın yaşam ortamın da stres faktörlerinin olması. -Hijyen kurallarının dikkatli uygulanması gerekmektedir.Özellikle dışkı ve idrar alanları temiz olmalıdır. Tavşanlar banyo yaptırılabilir mi? Tavşanlarda banyo kesinlikle yasaktır. Tavşanlarda içme suyu nasıl olmalıdır? Su temiz olmalı ve gün aşırı değiştirilmelidir.su sabit devrilmeyen kaplarda verilmeli ve asla soğuk olmamalıdır.Tavşanların sebzelerden aldıkları su oranı kesinlikle yetersizdir ilave suya ihtiyaç duyarlar.Tavşanlar günlük 300-600 ml su tüketirler. Tavşanların gebelik süresi ne kadardır? Tavşanlarda gebelik süresi 28-33 gündür.Yılda 5-6 doğum yapabilir.tavşanlar her doğumda 4-10 yavru yaparlar.Tavşanlarda üreme ilkbahar ve yaz öncesi çok yüksektir.sonbaharda üreme tavşanlarda düşer. Tavşanın günlük yem tüketimi ne kadar olmalıdır? Tavşanın Pelet yem tüketimi 150-300 gr olmalıdır. Tavşanlarda havuç tüketimi ve diğer besin tüketiminde dikkat edilmesi gerekenler nelerdir? Tavşanlara fazla havuç vermek bilinenlerin aksine zararlıdır.iki günde bir adet günde ½ havuç verilmelidir tavşanlara fazla havuç vermek havucun içindeki yüksek şeker yüzünden zararlıdır.Her yeşillik tavşana ikram edilmemelidir.yıkanıp kurulanmalıdır. Tavşanların beslenmesi nasıl olmalıdır? Tavşanlar bol saman ,kuru yonca,yeşillik,kuru hazır mama (pelet) verilmelidir.Tavşanlara su yeterli miktarda verilmelidir.tavşana sınırsız oranda saman verilebilir.günde iki avuç kuru mama ,iki avuç kuru ot (yonca yaprağı) ,yeşil yapraklı (marul –lahana ,dereotu,maydanoz,sebze kabuğu,bürüksel lahanası,yeşil fasulye,enginar,karnabahar yaprakları verilebilir.Yarım havuç günlük ve salatalık tavşanlara günde 3 kez farklı yeşillik verilir 3kg lık tavşana 1 kg yeşillik.Tavşanlar için saman diş bileyicisidir uzun olmalıdır sindirim sistemini rahatlatır diş sağlığı için önemlidir.Saman yurt dışında sıkıştırılmış olarak satılmaktadır günde 2 avuç verilmektedir.Kuru yonca hazım sorunu çeken tavşanlara önerilmektedir.Tavşanlarda ishal olgularında hazır gıda ve yeşillik yasaktır ot ve saman verilmesini önermekteyiz.Tavşanlara ödül olarak kurabiye parçaları,meyve,ceviz,badem,meyve az,bir iki günde bir meyve ,kepekli kurabiye sevdiği gıdalardandır.Tavşanınıza kafes içinde yem ve su vermek onu mutlu etmez.Tavşan yavrularına mama yasaktır.Hazır tavşan mamalarında mineral ve protein açısından zengin pelletler ve buğday ,arpa karışımı günde 1-2 avuç yer ama fazla besleme tavşanlarda şişmanlık obesite olmasına neden olur.Karabuğday ve arpa altınbaşak veya kepekli çubuklarıda sever. Tavşanların ortam sıcaklığı ne olmalıdır? Tavşanların ortam sıcaklığı 10 derecenin altına inmemelidir,30 derecenin üzerine çıkmamalıdır.Tavşanlar için optimum sıcaklık 15-25 derecedir.Özellikle balkonda bulunan tavşanların yazın kulaklarının ıslatılması gerekmektedir. Tavşanların ortalama kilosu ne kadardır? Tavşanların ortalama kilosu 3-6 kg dır.Tavşanların koku alma duyuları gelişmiştir. Tavşanlarda ishalin sebepleri nelerdir? Tavşanlarda ishal yavrularda fazladır.Tavşanlarda enfeksiyon (bakteri,virüs,parazit), beslenme hataları.İshal olan tavşanlarda halsizlik,ateş,yemek yemez,halsizlik,sıvı kaybı görülmektedir.Tavşanlarda boyalı kağıt,kartonlar yasaktır.Kurşun ve kimyasal boyalar kronik zehirlenmelere neden olmakta bu durumda tavşanda ishal görülebilmektedir. Sindirim sistemi gelişmeden yaş sebze meyve,marul kıvırcık,domates,elma yasak(6 aydan önce yasaktır)6 aydan sonra haftada 1-2 kez verilmelidir.Yavru tavşanlara 20 günlükten itibaren kuru ot,kuru yonca(temini zordur)kuru yonca ve unlu pelet tercihtir. Tavşanlarda kemirmeyi engelleme yöntemi varmıdıdr? El çırpması ile engellenir.Tavşanlarda özellikle 1 yaş sonrası kemirme kazaları azalmaktadır.Ev ortamında özellikle kabloları gizlemek gerekmektedir. Tavşanlarda veteriner olarak uygulanması gereken aşılar nelerdir?Tavşan tüyünün zararlarına karşı nasıl önlem alabiliriz?Tavşanlarda kulak uyuzu görülürmü? Tavşanlara yılda bir kuduz iki ayda bir parazit aşısı ve pire keneye karşı koruma yapılmaktadır.Tavşanlarda tırnak kesimi iki ayda bir yapılmalıdır.Çene ve dişler maksimum 6 ayda bir kontrol edilmelidir.Uzayan dişler kesilmelidir. Tavşanlarda kulak uyuzu çok sık görülen vakadır..Tavşanlarda görülen kulak uyuzu tipleri psoroptes canucili dir özellikle kahverengi kabuk görüntüsü ile karakterizedir. Tavşanlarda diş sağlığı neden önemlidir? Tavşanlarda dişler sürekli uzamaktadır beslenme tavşanlarda çok önemlidir çünkü tavşanların ön dişlerinde düzenli aşınma olmaktadır.Tavşanlarda içgüdüsel bir güdüsel kemirme hareketi vardır.Tavşanlardaki bu kemirme hareketi sırasında arka dişlerde birbirine sürterek aşınmış olur.Tavşanın çene yapısında bir bozukluk varsa ön dişlerde cisimlerin kemirilmesi ile aşınma devam ederken arka dişlerde sürekli bir uzama görülmektedir bunun sonucu olarak çenenin tam kapanmamasına bağlı olarak ön dişlerde kemirme pozisyonu ortadan kalkmaktadır.Ön dişlerde arka dişler gibi sürekli uzamaya devam eder dişler üst ve alt dudak ve damağa baskı uyğulanarak buralarda yaralara neden olmaktadır. Tavşanlar nasıl tutulmalıdır? Tavşanlar elle enseden diğer el ile bacaklardan kavranarak tutulmalıdır bel kemiği ve ayak kırılma riski vardır.Tavşan kendini emniyette hissetmelidir arka ayakları yere basmalıdır. Yavru tavşan anne sütünü ne kadar zaman emmelidir?Yavru tavşan bakımı nasıl olmalıdır? Yavru tavşanlar anne sütünü 30 -45 gün emmelidir.inek sütü kesinlikle yasaktır.Tavşan yavrularına 15 günden sonra anne sütü+Kuru yonca+Kuru saman+Pelet yem(unlu pelet yemler)1 aylıktan sonra sütten kesilince 400-600 gr sebze ve yeşillikler 3 aydan sonra haftada 1-2 kez vermek yeterlidir. Tavşanlarda tüy topu ve mide tıkanmasının sebepleri nelerdir? Tavşanlarda yanlış beslenmeden meydana gelir ,tavşanların beslenmesinde çok yüksek karbonhidrat ve az lif içeren besinlerin besinlerin verilmesinden kaynaklanır.Teşhiste radyolojik yöntemden yararlanmaktayız acil veteriner müdahalesi gerekmektedir. Tavşanlarda ısı çarpması nedir? Tavşanlar ısıya çok duyarlıdır bu tür termal ısı değişikliklerinde vücut ısıları tavşanların yükselir ve solunum güçlükleri başlar acil olarak veteriner hekime baş vurmak gereklidir ıslak havluya sarmak,serin ortama almak ,bol su vermek. Tavşanlarda ishal sebepleri nelerdir?Tedavisi İshalli olan tavşanlarda zayıflık,su içmeme, bitkinlik,iştahsızlık, ateş,virüsler,parazitler, bacteriler(pasteuella,klebsiella,e.coli,salmonella,listeria),yanlış beslenme. Tavşan vakalarında en yoğun kliniğinize gelen vakalar nelerdir? Kulak uyuzu(psoroptes canucili),solunum yolu hastalıkları, apse(staphylococcus),apse, rinworm, genital enfeksiyonlar,pseüdo tüberkülozis vakaları tavşanlarda sık olarak karşılaştığımız vakalardır. Tavşanlarda karşılaşılan bakteriyel hastalıklar? 1-pasterurellosis 2-Bordetellosis 3-Colibacillosis4-tyzzers hastalığı5-staphylococcus enf 6-Venerea spirochetosis (rabbit suyphilis,vent disease,cuniculosis)7-zührevi spirochetosis (tavşan frengi)8-Proliferative ıleotyphlitis9-Salmonellosis10-Tularemia Tavşanlarda en iyi dezenfeksiyon yöntemi? % 1lik çamaşır suyu spreyi kullanılabilmektedir.Tavşan ortamında kullanılabilen güvenli bir dezekfektandır. Tavşan hastalıklarında tanı yöntemleri nelerdir? Leke gram smear,burun-göz ektsridatları,kültür,radyoloji,elisa antikor teknikleri vs. Tavşanlar tüy dökerlermi? Tavşanlar 3 ayda bir çok az veya çok fazla miktarda tüy dökebilirler. Yeni alınan tavşanlarda öncelikle yapılması gereken nedir? Petşhoplardan vs alınan tavşanlarda öncelikle bir veteriner hekime götürülerek dışkı tahlili yapılması gerekmektedir.Tavşan yavruları iki haftalıkken karantinaya alınması gerekmektedir.Tavşanlarda karantina koksidiyoz yönünden önemlidir.Bu özellikle yavru tavşanlarda ölümcül bir hastalıktır.Erken teşhiste koksidiyoz tedavi edilebilir bir hastalıktır,özellikle yavru tavşanlarda karın şişliği şiddetli ishalle karekterizedir. Tavşanlarda deri hastalıkları görülürmü? Evet çok sık görülmektedir.Tavşanlarda 20 ye yakın deri hastalığı görülmektedir.Acil veteriner hekim müdehalesi gerekmektedir.Tavşanlardaki deri hastalıklarında kazıntı alınması gerekmektedir. Tavşan bakımında en önemli kurallar nelerdir? Tavşanlar için düzgün,temiz hjyenik bir ortam yaratılmalı dengeli bir beslenme uygulanmalıdır.yeterli hareket alanında eğsersiz yapmalıdır.Tavşanın ortamında deodorant toz,oda spreyi,kötü havalandırma ,aşırı sıcak,aşırı kalabalık ortamda tutulmak,çok fazla yeşillik vermeyiniz,yavrularda yeşillik erken verilmemeli,inek sütü kesinlikle vermeyiniz. Tavşan hastalıkları ve tavşanımızın hasta olduğunu nasıl anlarız? -Tavşanın hareketsizleşmesi -Tavşanın kabız olması -Tavşanın karın şişkinliği -Tavşanda sulu burun mukozası -Tavşanda gözlerin canlılığını yitirmesi -Tavşanlarda akciğerlerde hırıltılı ve zor solum -Tavşanın kürkünün canlılığını yitirmesi _Tavşanın zayıf olması sırt derisinin çekilmesi sonucu derinin yavaşça yerine gitmesi. -Tavşanda denge kordinasyon eksikliği -Tavşanda öksürme diş hastalıkları Bu tür durumlarda acil veteriner hekime başvurmanızı tavsiye ederim. Tavşanlarda idrardan kan gelmesi normalmidir? Hayır kesinlikle normal değildir.Tavşanınız idrarını yapamıyorsa veya zor yapıyorsa acil veteriner hekiminize baş vurmanız gerekmektedir.piyometra(rahim içi iltihabı) olgularında,kum ve böbrek taşı olgularında görülmekte tavşanlarda 1-2 haftada kilo kaybı görülmektedir. Tavşanlarda diş hastalıkları önemlimidir? Evet en yoğun karşılaştığımız hastalığıdır,Bu çoğunlukla doğru beslememekten kaynaklanmaktadır.Diğer bir nedenide genetik olmasıdır.Unutmamamız gereken tavşanların dişlerinin devamlı olarak büyümesidir ve yavru yavru döneminde 6 ayda bir yetişkinlerde yılda bir veteriner kontrolü şarttır. Tavşanlarda tuvalet eğitimi nasıl verilir? Tavşan tuvalet eğitimi sırasında kafeste kalmalıdır.Tuvalet kabı alınır kafesin içinde daha önce yapmış olduğu dışkıları kabın içine koyunuz samanı idrarla ıslatarak kabın içine koyunuz uygun kaba yapıncaya kadar bu eğitimi tekrarlayınız.Bu arada tavşanınız stresteyse sık dışkılama eğilimindedir.Tavşanlarda tuvalet alışkanlığı içgüdüseldir aynı yere yapma eğilimi içindedirler.Tavşanlarda tuvalet alışkanlığı için plastik tas kullanılır.Tavşanın tuvalet kabının içine kokulu talaş ve kum koymayınız.Tavşanın tuvalet kabı her gün değiştirilmelidir.Tavşanlarda tuvalet eğitimi 3 aylıktan sonra yapılmalıdır. Tavşanlar için olumsuz kabul ettiğiniz faktörler nelerdir? -Tavşanların hassas iskelet yapısı vardır tutma şekli kesinlikle önemlidir. -Yüksek nem gebelik döneminde özellikle rahatsız eder. -Doğrudan güneş ışığı tavşanlarda ısı çarpmasına neden olur. -Aşırı beslememeye çalışınız obesite tavşanlar için olumsuzdur. -ileri yaşlarda yetersiz havalandırma -yetersiz ve temiz olmayan içme suyu vermeyiniz. -Ulaşım durumlarında ,içki,kalabalık tavşanlarda stres ve ankisiyete yaratır ve panik üst seviyelere ulaşabilir. Tavşanlarda görülen deri hastalıkları nelerdir? 1-cuterebra istila 2-dermatofitozlar 3-pire ve lice 4-akarlar 5-mikroma virüs 6-pasteurellosis 7-Tavşan oral papillomatosis 8-Rabbit(shope)fibroma virüs 9-rabbit(shope)papilloma virüs 10-sore hocks(ülserratif pododermatitis) 11-stapylococcus enfec 12-zührevi spirochetosis(tavşan frengi hastalığı)13-cuniculosisvent Tavşanlarda görülen sindirim hastalıkları (gastrointestinal) nelerdir? 1-sestodikoksidiyosis 2-enterotoxsemia 3-hairballs(trichobezoar )maloklüzyon4-mukoid enteropati 5-çekal dysbiosis 6-passalurus ambiguus 7- proliferatif ıleotyphlitis 8-salmonellosis 9-tyzzer hastalığı Tavşanlarda görülen solunum hastalıkları nelerdir? 1-Bordetellosis(pnömoni hapşırma nezle 2-pasteurellosis 3-sıcak çarpması Tavşanlara diş sağlığı için ne verilmelidir? Tavşanlara yüksek lifli diyet yem verilmeli saman ve kuru ot.6 ayda bir dişlerle ilgili olarak veteriner hekim kontrolü şarttır.Tahta sağlanmalıdır. Oyuncaklar izolasyon,kafes,spor egsersiz,sessiz ve sakin bir ortam sağlanmalıdır. Tavşanlarda tüy bakımı ve dökülmesinin engellenmesi nasıl olmalıdır? Tavşanların haftada bir kez tüyleri taranmalıdır.Bu tarama işlemi uzun tüylü tavşanlarda daha sık yapılmalıdır.tavşanlarda kürk değişimi olmaktadır,mevsim geçişlerinde kış kürkü –yaz kürkü değişim zamanlarında dökülen tüy sayısında artma görülür. Tavşanlar yıkanır mı? Tavşanlar yıkanmaz.Yıkama sonrası üşütebilirler.nemli bezle silme işlemi önermekteyiz.Ama ayaklar hijyen açısından yıkanabilir. Tavşanlarda kalıtsal hastalıklar görülürmü? Evet görülmektedir.Hidrosefali,şevlileg,buphthalmia,maloklüzyon,glakom,diş bozuklukları,bacaklarda ayrık yapı,a vitamin eksikliği kalıtsal hastalıklardır. Tavşanlarda görülen göz hastalıkları nelerdir? Glakom,kornea bulutlu,keratit,konjektivit,ülserasyon,corneada yırtılma tek veya çift taraflı tavşanlarda ensık görülen göz hastalıklarıdır. Tavşanlarda görülen önemli başka hastalıklar varmıdır? Tavşanlarda yetersiz lif diyeti,midede top(yeme durur,dışkı azlır röntgenlerde kontras çekimle saptanır,elle palpe edilir acil veterinere götürmenizi tavsiye ederim),sıcak çarpması,ülseratif pododermatitis,gebelik toksemisi sık görülen hastalıklardır. Tavşanlarda travmatik vertebra kırıklarının sebebi ve tedavisi nedir? Tavşanlarda özellikle idrar ve dışkı yapmama durumlarında aklımıza gelmektedir.L 7 lumber vertebra veya caudal eklem radyolojik ve nörolojik testler yapılarak hasarlı bölge bulunur tedavisi istirahat ,cerrahi ve ilaçla yapılmaktadır.Tavşan hastalıklarının tedavisi konusunda en çok zorlandığımız bir hastalıktır o yüzden tavşanınızı tutuş şeklini mutlaka doğru öğrenmeniz şarttır. Tavşanlarda tümör ur kanser görülür mü?Tedavisi… Evet görülür.tavşanlarda tümör görülme olasılığı ırk,cinsiyet,yaşa bağlı olarak değişir.En sık görülen tavşan tümörleri uterinadenokarsinom,lymphosarcoma,çeşitli neoplastik hastalıklar meme papillomları,meme adenokarsinoma ve skuamöz hücreli yapılar görülebilir. Tavşanlardaki paraziter paraziter hastalıklar görülürmü? Evet görülür özellikle karaciger ve bağırsak coccidia ,encephalitozoonosis,passalurus ambiguunus,baylisascarisprocyonis,cestodlar,akarlar(kulak içi),pire ve lice(kaşıntı,anemi,enfeksiyon),cuterebra istila. Tavşanlarda görülen viral hastalıklar nelerdir? Mikroma virüs,rabbit(shope)fibroma virüs,rabbit(shobe) papilloma virüs,rabbit oral papilloma virüs,virüs hemorajik hastalığı(viral kanama ateşi),viral hepatit nekrozatizan. Yeni tavşan alırken nelere dikkat etmeliyiz? Özellikle yeni bir tavşan aldıktan sonra eve götürmeden önce hemen veteriner hekime muayne ettirmenizi tavsiye ederim bu muaynede tavşanınızın dışkısını iç parazit varmı yokmu diye tahlil ettirmeli ve 2 haftalık karantinaya alınmalıdır.bu karantina cocsidiyoz için gereklidir bu cocsidiyoz küçük tavşan yavrularında ölümcül seyretmektedir.özellikle yavru tavşanlarda ishal ve karın şişmesi görülmektedir.Acil veteriner hekim müdehalesi gerekmektedir. Tavşanlar çok sık hasta olurlar mı? Tavşanların güçlü yapıları vardır nadiren hasta olurlar.Temiz bir kafes yeterli egsersiz,doğru gıda tüketimi bol su vermek ile hasta olmaları engellenebilir. Tavşanların hasta olduğunun belirtileri nelerdir? Tavşanlarda kabızlık,yoğun ishal,zor nefes alıp verme,burun akıntısı,sulu göz,yemek yememe,bitkin olması,kürkünün parlaklığını yitirmesi,bir köşeye çekilme,aksırma,öksürme bu hastalık durumları solunum yolu kökenlidir(aksırma,öksürme,burun akıntısı,ıslak burun ve gözler,kirli kafes,aşırı kalabalık,oda spreyi,deodorant,toz),kötü havalandırma,nem,aşırı sıcak,diş hastalıkları yoğun belirti gösteren hastalıklardır. Tavşanlarda aralıklı yumuşak dışkılama ayd nedeni nedir? Tavşanlarda gerçek ishal çok sulu ve şekilsizdir bu durum tavşanlarda çok nadir dışkı puding gibi veya sıvı bir damla gibidir yapışkan ve kötü kokuludur.bu duruma özellikle ödül yiyecekleri ve karbonhidrat fazlalığı veya düşük miktarda sindirilmeyen lif(saman içeren diyetler,bol yeşillik ve kuru ot )neden olmaktadır. Tavşanlarda idrar yolu enfeksiyonları çok sıkmıdır? Evet sık karşılaşılır,tuvaletinin sık değiştirilmemesi,böbrek tümörleri,bacteriyel enfeksiyonlar,kan gelebilir,idrarını yapamayabilir taze yeşillik ve bol su verilmesi gereklidir.Acil durumlarda veteriner hekiminize tavşan veterineri başvurunuz. Tavşanlarda tüy topu ve mide tıkanmasının sebepleri nedir tedavisi? Yanlış beslenmeden şekillenmektedir.yeme içme durur yüksek karbonhidrat ve az lif içeren besin verilmesi,hazır tavşan mamaları,hububat,baklagiller neden olabilir kuru ot ve taze yeşillik vermek önemlidir.Acil veteriner hekime başvurulmalıdır. Tavşanlar tüy yutarlar mı? Tavşanlar kendilerini temizlerken tüy yutarlar.Tavşanınızı sık taramak tüy yutmayı engellemektedir. Tavşanlarda ısı çarpması? Tavşanlar yüksek sıcaklıklara dayanamazlar.solunumları hemen etkilenir ve bayılabilirler.sakın ısı çarpmalarında buzlu veya soğuk suya sokmayınız ıslak bir havluda acil veteriner hekiminize götürmeniz gerekmektedir.Isı çarpmalarında tavşanlarda soğuk bir extremite(kulak dahil) camsı veya kapak gözler zayıf nabız bozuktur ve tavşan şoktadır. Tavşanlarda ishal sebepleri ve belirtileri nelerdir? Ateş, su içmeme,halsizlik enfeksiyon veya yanlış beslenme,virüs,bakteri,parazitler(tenya,solucan,bağırsak koksidiyozu,tavşan yavrularında yanlış besleme inek sütü fazla yeşillik sebeptir.Tavşanda diğer ishal etkenleri stres,beslenme değişimi,buzlu gıda küflü gıda,bazı antibiyotiklerde ishal sebebidir. Tavşanlarda kulak uyuzu belirtiler ve tedavileri? Tavşanlarda görülen uyuzun etkeni psoruptes cunucili dir.kahverengi kabuk kaşımaya çalışır.Acil tavşan veterineri götürmeniz gerekmektedir. Tavşanda Ringworm hastalığı belirtiler nelerdir? Dermotamycosis olarak bilinen deri ve kıl hastalığıdır.Deride pullanma ve tüylerde matlaşma yapar. Tavşanda trwhophagy nedir? Tavşanda kürk yeme hastalığı davranış problemleri,çevre problemleri,kafesin yetersiz gün ışığı alması,fazla kalabalık ve dar kafesler sebebidir. Tavşanlar sağlık hakkında bilinmesi gereken genel bilgiler nelerdir?Tavşanların bakım ve beslenmesi? -Tavşanlarda eklemler soğuksa ısı çarpması akla gelmelidir. -Tavşanın gözünde akma ve şişlik ,kızarıklık varsa,görme ile ilgili derinlik algısında azalma varsa acil vet hekime başvurunuz.Tavşanlar görme algısı mükemmeldir 190 derece açıyla görebilirler.Gözün sklerasında sarımsı ise karaciğer rahatsızlığı olabilir. -Tavşanın diş etleri sağlıklı ise pembe renkli olmalıdır. -Tavşanın baş ve boynundaki şişliklerde apse olabilir veya deri altında iltihap olabilir. -Tavşanlar çok sosyaldirler. -obez olan tavşanlarda gerdanda büyüme görülür.acil diyet öneririm. -Tavşanlarda kulaklardaki akarlarda kötü koku karekterizedir. -tavşanlarda meme bezi 6 ayda bir dişlerle bir muayne edilmelidir erken teşhis önemlidir. -Tavşanlarda zehirlenmelerde salivasyon,gözde oftalmi,titreme görülür acil tavşan veterineri müdehalesi gerekir. -Tavşanlarda böcek sokmalarında alerjik reaksiyonlar nefes darlığı yüz ve vücutta şişlik görülür. -Tavşanlarda hairball durumlarında şiddetli depresyon,iştahsızlık,karın ağrısı,dehidrasyon,ani ölüm röntgen kontraslı olarak çekilmelidir. -Tavşanlarda böbrek rahatsızlıklarında uyuşukluk,kambur duruş idrar bulanık olur.kilo kaybı görülür bazı ileri vakalarda kan görülebilir. -tavşanları tutarken dikkat edilmelidir.osteoperosis L6-L7 sorun olabileceği unutulmamalıdır. -Tavşanlarda 3. Göz kapağı var mıdır? -Tavşanlarda 3. Göz kapağı bulunmaktadır. Tavşanların kalp hızı kaçtır? -Tavşanlarda kalp hızı 180-300 minute. Tavşanların sonum sayısı kaçtır? -Tavşanlarda solunum 30-60 dakika. Tavşanların vucüt ısısı kaçtır? -Tavşanlarda vücüt ısısı 38.5-40 derecedir. Tavşanın ağırlığı nekadar olmalıdır? -Tavşanın ortalama vücüt ağırlığı(cins bağımlı) yetişkin 1-6 kg dır. Tavşan dışkısını yermi? -Tavşan dışkısını yer buna kaprofaji diyoruz. Tavşan iskeletinin ağırlıgı nekadardır? -Tavşan iskeleti vücut ağırlığının %7-8 ini oluşturur. -Tavşanlar ön ekstremite kısa ve ince arka ekstremiteler güçlü ve kontrast için uzundur. -Tavşanlar çok sosyaldirler. -Tavşanlar çene ve diş bakımı için radyografi ihmal edilmemelidir. -Tavşanlarda diş uzamalarında diş kesimi yapılmalıdır. Tavşanların günlük gıda tüketimi nekadar olmalıdır? -Tavşanların günlük gıda tüketimi günlük(granül)kg/50 gr. Tavşanların günlük su tüketimi nekadar olmalıdır -Tavşanların günlük su tüketimi 50ml/kg Tavşanların günlük idrar üretimi nekadardır? -Tavşanların günlük idrar üretimi 10-35 ml /kg Yavru tavşan ağırlığı nekadardır? -Yavru tavşanda vücut ağırlığı 30-80 gramdır. Tavşanların ortalama yaşam ömrü ne kadardır? -Tavşanın ortalama yaşam süresi 5-8 yıldır nadiren 10 yıl yaşarlar. Tavşanların yem tüketimine mevsimlerin etkisi varmıdır? -Evet vardır.Tavşanların yem tüketimi kışın yaza göre daha fazladır. Yeni yavru yapan tavşanların su tüketimi neden önemlidir? -Yeni doğum yapan tavşanlar fazla su tüketirler.Serin su sürekli annenin önünde olmalıdır aksi durumda anne tavşan yavrularını yiyebilir. Tolgay Aytar Veteriner Hekim

Tümünü Oku
KAPLUMBAĞALARDA VE KIRMIZI YANAKLI SU KAPLUMBAĞASINDA (RED EARD SLİDER/Singapur Kaplumbağası) GÖRÜLEN HASTALIKLAR BELİRTİLER VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

KAPLUMBAĞALARDA VE KIRMIZI YANAKLI SU KAPLUMBAĞASINDA (RED EARD SLİDER/Singapur Kaplumbağası) GÖRÜLEN HASTALIKLAR BELİRTİLER VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

18-04-2016

KAPLUMBAĞALARDA VE KIRMIZI YANAKLI SU KAPLUMBAĞASINDA (RED EARD SLİDER/Singapur Kaplumbağası) GÖRÜLEN HASTALIKLAR BELİRTİLER VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ KAPLUMBAĞALARDA VE KIRMIZI YANAKLI SU KAPLUMBAĞASI(Red Eard Slider) GÖRÜLEN HASTALIKLAR BELİRTİLER VE VETERİNER TEDAVİ YÖNTEMLERİ Bu makaleyi hasta sahiplerini bilgilendirmek amacıyla yayınlamaktayız. Kaplumbağalarda hastalık durumlarında gerekli müdehaleyi kesinlikle bir veteriner hekim yapması gerekmektedir.Bu konuda hasta sahiplerinin unutmaması gereken bir unsur egzotik canlılarda kesinlikle veteriner hekimtarafından muayene yapılmadan tedavinin başlanamayacağıdır. Kaplumbağalarda veteriner hekimlikte tedavide kullanılan ilaçlar nelerdir? Narkoz ilaçlarından Ketaminhcl, oxacillin, ampicillin, clindamycin, penisilin, chloramphenicol, oxacillin, tetracyclin, betaisodona, parkesteron, emtry, resochin, hexamitose, dronsit, prazioantel, levamizole, citarin(levamizol), panacur (fenbendazole), febantel-rintal, pyrvinium-pomat-malovac, dichlorvos-canogard, neomycin, nystatin, vitamin a im,vitamin b , kanazillin, aeremycin, chlor tetraciyclin, oxytosin,d vitamini, calsiyumboroglukonat, calsiyum sandoz, kemik çimentosu, yapıştırıcılar, e vitamini, b1 vitamini,c vitamini vs kullanmaktayız. Kaplumbağalarda veteriner Hekim teşhis yöntemleri nelerdir? -Kaplumbağa sahibinden dikkatli Anemnez alınır. -Kaplumbağanın İştahı sorulur. -Kaplumbağanın görümünde ve kabuk değişiminde değişiklik var mı diye bakılır .İnceleme gerekirse büyüteçle yapılmalıdır. -Kaplumbağanın Diyet ve bakım şartlarının türe uygunluğu bakılır. -Kaplumbağanın Hastalık belirtilerinin diğer hayvanlarda da görülüp görülmediği bakılır./ -Muayenede ufak su kaplumbağalarında büyüteç ve ışık kaynağı kullanılır./ -kaplumbağanın mantar vakalarında özellikle wood lambası kullanmak faydalıdır./ -Kaplumbağanın Üst solunum yolu rahatsızlığı ile, ilgili olarak kabuk yumuşaması klinik bulgular ,göz şişliği incelenir.Lezyonun ilk defamı görüldüğü ,yayılma hızının ne olduğu öğrenilir./ -Kaplumbağanın Radyolojik olarak röntgen çekilir./ -Tırnaktan veya aksillar ya da juguler venadan kan örneği alınıp hücre sayımı yapılır ve kan frotisi yapılır . Kaplumbağalarda boyundan kan alma işlemi veteriner tarafından dikkatli ve steril olarak alınması gereken bir işlemdir. -Kabuk lezyonlarından bakteri ve mantar kültürü için numune alınır dış yapılarda lymphosarkom olgusu araştırılır. -Muayenede ışıkla göz korneası kontrol edilir -Ağız içi yaralara karşı ağız içinden swap örnekleri alınarak labratuvara yollanır./ -Kaplumbağalarda özellikle ağır akciğer enfeksiyonlarında solunumu düzenlemek için oksijen (özel bir aparatla verilmektedir)uygulaması yapılmalıdır.. Kaplumbağalarda özellikle kabuk yaralanmalarında ve kulak hastalıklarında narkoz uygulaması yapılmalıdır ,operatif müdehalelerde şarttır. Kaplumbağalar periodik gaita muaynesi yapılmalıdır . Normalde çok hareketli ve sağlıklı ise kış dönemi harici hareketsizleşme ve yemek yemezse ,hasta olduğu düşünülür,barınak duvarına tırmanmaya çalışır. Kaplumbağalarda dijital tartı ile kilo tartımı yapılmalıdır bu önemlidir antibiyotik doz ayarı için ayrıca kaplumbağa kabuk uzunluğu ölçümü yapılmalıdır. .. Kaplumbağalarda ilaçlı banyo uygulamalarında günde iki kez birer saat tutulur. Su kaplumbağası beslenme zamanı hariç günün çoğu zamnında su dışında tutulur.Kaplumbağalarda tedavide antibiyotikli merhemler,mantar kremleri vs kullanılmaktadır.Antibiyotikler i.m veya s.c axillar bölgeden verilir arka bacaktan verildiğinde renal-portal sistem nedeniyle ilacın bir kısmı vücuda atılmadan böbreklerle atılmaktadır.Kabuk hastalıklarında tetracyclin,ampicillin ve chloramphenicol’un etkileri sınırlı bulunmuştur ve kullanılması önerilmemektedir. Su Kaplumbağalarında görülen sık hastalıklar nelerdir? 1-Kaplumbağalarda soğuk alğınlığı ve akciğer enfeksiyonları. 2-Su kaplumbağalarında kabuk deformasyonu 3-Kaplumbağalarda Kabızlık 4-kaplumbağalarda Göz iltihaplanması 5-Kaplumbağalarda göz kapağının çıkması 6-Kaplumbağalarda İshal 7-Kaplumbağalarda Felç 8-Kaplumbağalarda Travma 9- Kaplumbağalarda Göz iltihaplanması 10- Kaplumbağalarda Kabuk yumuşaması 11- Kaplumbağalarda Kabuk kalınlaşması ve şekil bozuklukları 12- Kaplumbağalarda Legenot 13- Kaplumbağalarda Kabuk nekrozu 14- Kaplumbağalarda Kabuk dökülmesi –deri değişimi 15- Kaplumbağalarda Kulak iltihabı 16- Kaplumbağalarda Vitamin eksiklikleri/A vitamin fazlalığı-D3 vitamini fazlalığı-Bvitamin eksikliği-C vitamin eksikliği-D vitamini eksikliği 17- Kaplumbağalarda Beyaz leke hastalığı 18- Kaplumbağalarda Parakeratoz 19- Kaplumbağalarda Kabuk keratozu 20- Kaplumbağalarda İrinli kloaka yangısı 21- Kaplumbağalarda Salmonella bacterisi 22- Kaplumbağalarda Gut hastalığı(radyografide hasta organ ve eklemlerde kristaller görülür) 23- Kaplumbağalarda Diabetes mellitus (glikozüri) 24- Kaplumbağalarda Tiroid bezi bozuklukları(klinik bulgu subkutan ödem) 25- Kaplumbağalarda Gaga uzaması kaplumbağalarda hipokalsemiyle birlikte gaga egik şeklinde ortaya çıkar. Kaplumbağalarda akciğer enfeksiyonlarının sebepleri nelerdir? Akciğer enfeksiyonu, kaplumbağanın soğukta kalması yani 28 derecenin altında bakılması sebebiyle, aynı zamanda gündüzleri akvaryumun en an 2/3`ünün kapalı olmaması (sadece ısıtıcı lamba var ise ve 60 W ile ısıtılabiliyorsa veya ortam ısısı genel olarak sıcak ise akvaryum tamamen açık bırakılabilir) ve gece tamamen kapatılmaması sebebiyle oluşur. Vitaminsizlik ve yetersiz UV/güneş de bağışıklık sistemini zayıflatır, böylece kaplumbağaların akciğerleri ve böbrekleri enfeksyonlara açık hale gelir. Kaplumbağanın evde serbestçe dolaşmasına izin verilmesi de enfeksiyon kapmasına nedendir. Bunun yanında kuru alanda bırakılması gerektiği zaman (tedaviamaçlı mesela) yine ısıtma tertibatı olmaz ise akciğer enfeksiyonu oluşabilir Kaplumbağalarda akciğer enfeksiyonlarında Klinik belirtiler nelerdir? - Hafif Akciğer Enfeksiyonu: Çenenin kapanmasında gıcırdama gibi sesler, kabuğun karın bölgesinin hafif pembe renkli olması, kabuğun karın bölgesinde biraz daha yukarı kısmında ince beyazımsı halka, ayrıca beyazımsı enine çizgiler karın bölgesinde, iştahsızlık, hapşurma, kuru bölgede çokça kalma. -Orta şiddette ve Ağır Akciğer Enfeksiyonu: Akciğer enfeksiyonu belirtilerinin yanında bir de: Batmada zorlanma veya tam tersi taş gibi dibe çökme ve yine su yüzeyine çıkmada zorlanma, eğri- yamuk yüzme,pembeden kırmızıya kadar kızarmış karın bölgesi kabuğu, genelde şiş gözler, iştahsızlık, sürekli karada vakit geçirme, sonlara doğru hırıltılı sesler, burundan ve ağızdan beyaz sümük gelmesi, zorlanarak nefes alma. - Bronşit: Suyun altında hava kabarcıklarını burundan çıkarma (diğer yukarıda sayılan belirtilerin yanında) Kaplumbağanın kabuğunun pembe veya kızıl olması doğal değildir. antibiyotik tedavisinden sonra bu renk hemen kaybolmakta ve kaplumbağa akciğer enfeksiyonundan kurtulmaktadır. Antibiyotik kullanılmadığı takdirde belirtiler kötüleşmektedir. 20 gr’ın üstündekikaplumbağalarda Antibiyotik Dozajı ve Uygulama şekli: Bu işlemin kesinlikle deneyimli bir veteriner hekim tarafından yapılmasını tavsiye ederim. Enjeksiyonlarda özel enjektörler kullanılmaktadır. antibiyotik enjeksiyonu 3 gün arayla 5 kez yapılır, veteriner hekim bacağın üst kısmına deri altından uygular. İlk enjeksiyon dan sonra suyun sıcaklığını 33 dereceye getirilmelidir ve kaplumbağa iyileşene kadar bu sıcaklıkta kalmalıdır. Aksi takdirde iyileşme süreci içerisinde dahi ağırlaşabilir. Antibiyotik ancak bu sıcaklıkta etkisini gösterebilmektedir. Kaplumbağa akciğer enfeksiyonu olduğunda suyun derinliği azaltılmalı ve ancak suyun altında kalabileceği şekilde ayarlanmalıdır. Boğulma ihtimali yüksektir. Gece ise akvaryumun kapağı tamamen kapatılmalıdır. Kabuğunun altı artık pembe renkten kurtulduktan sonra ancak kaplumbağa tamamen iyileşmiş sayılır. Bu durum aylar dahi sürebilir. Ağır akciğer enfeksiyonun da 5 iğne yapıldıktan sonra düzelme görülmez ise 6. ve 7. iğne de yapılabilir. Kaplumbağanın durumu düzelmez veya kötüleşirse 2 hafta ara verdikten sonra 2. bir antibiyotik kürü uygulanabilir. Dozaj yine aynı olur. 20 gr’ın altındaki[ kaplumbağalarda Antibiyotik Dozajı ve Uygulama şekli 10 gün üst üste antibiyotik bir kaba koyup, 33 derece ılık su eklenir. Kaptaki suyun soğmaması için ısıtılmış akvaryumun üstüne koyabilirsiniz, ya da bır sıcak su torbasının üstüne de koyabilirsiniz, sabit olması önemlidir. Kaplumbağanın, kabuğu suyun altında kalabilecek şekilde kadar su olmalıdır. Kabın üstünü bir havlu ile kapatınız. Kaplumbağa antibiyotikli suyu içecektir. 12 saat boyunca bu kabın içinde kalmalıdır. Sonra akşamları tekrar 33 derece sıcaklığa getirilmiş akvaryuma konulmalıdır. ENJEKSİYON UYGULAMA ŞEKLİ: KAS İÇİNE YAPILMAMALIDIR,ÖN BACAKLARA YAPILMAMALIDIR, ÖDEM TOPLAMASI AĞIR GELEBİLİR.HALİNDE KAPLUMBAĞA BOĞULABİLİR. ENJEKSİYON ARKA BACAKTA, ÖN KISMINA VE DERİ ALTINA YAPILACAKTİR. SU SICAKLIĞI: MUTLAKA 33 DERECE OLMALIDIR. 33 DERECE OLMASI ŞARTTIR. AKSİ TAKDİRDE ANTİBİYOTİĞİN DE FAYDASI OLMAYACAKTIR. EĞER ANTİBİYOTİK HENÜZ VERİLMEDİYSE SU SICAKLIĞI 33 DERECEYE GETİRİLMEMELİDİR[. Dikkat:[ Hem akciğer enfeksiyonu/bronşit hem de böbrek enfeksiyonu varsa, önce akciğerler antibiyotikle tedavi edilir, ardından böbrekler 2-7 gün sonra başka bir ilaç ile tedavi edilir. Egzotik kaplumbağa Kaplumbağalarda derinin yapısı kabuk şeklinde gelişmiştir. Kaplumbağaların kabuk ağırlığı total vücut ağırlığının yarısı kadardır. Kaplumbağalar akciğerler çok kompartmanlı ve keselidir. Burun çekme ve öksürme yetenekleri yoktur. Kaplumbağalarda iç organların ve ayakların hareketi havanın akciğerlere giriş –çıkışına yardımcı olur. Kaplumbağaların çevre ısısı tropikal tür reptiller için 27-38 c ,ılıman bölge türleri için 20-35 c dir. Kırmızı yanaklı su kaplumbağaları evlerde en çok beslenen pet hayvanlarından birisidir. Petshoplarda çok sık bulunan türlerdendir. KIRMIZI YANAKLI SU KAPLUMBAĞASI (Red Eard Slider) Her ne kadar ülkemizde Singapur kaplumbağası olarak bilinse de ana vatanları Kuzey Amerika’nın güney bölgeleri olan, Florida, Meksika’dır. Dünyada geniş bir alana yayılmışlardır.Kafalarının yan kısmında kırmızı, turuncu renkte şeritler vardır. Sarı şeritler varsa yine aynı familyadan olan Trachemys Scripta Scripta cinsi kaplumbağadır. Bakımları aynıdır. Kırmızı yanaklı su kaplumbağası 1,5 kg’lık bir ağırlığa ve 28cm’e kadar bir uzunluğa ulaşırlar. Sağlıklı bir ‘kırmızı yanaklı’ kaplumbağa akvaryumda beslendiğinde 30 yıl yaşayabilir. Bu sürede yavaşça büyürler yaşamının ilk yılında 5-7 cm büyür .İkinci yılında ise 7-11cm bir uzunluğa ulaşır. Üç yaşa gelince erkek 8-12cm, dişi ise 9-15cm büyüklükte olur. Dördüncü yılında ise erkek 10-14cm, dişi ise 13-18cm uzunluğa ulaşır. Beş yaşında bir erkek kaplumbağa 13cm, dişi ise 17cm büyüklüktedir. Büyüme hızı doğru bakıma ve beslenmeye bağlıdır. Kaplumbağalarımızı ne kadar iyi beslersek bir o kadar sağlıklı olur ve hızlı büyürler. Semiakuatik kaplumbağa türleri daha düşük ısı aralığını tercih ederler.Kaplumbağaların çoğu güneşlenerek ısınmak isterler .Ortamlarında derece bulundurmak faydalıdır.Kaplumbağalar düşük ısı ortamlarında hareketsizleşirler kaplumbağaların vücut ısısında düşüş ve yükselmeler sindirim,antikor üretimi ve antibiyotiklerin vücutta dağılımı ve klerensini ayarlamada gereklidir.Kaplumbağalar içine gömülebilecek miktarda suya ihtiyaç duymaktadırlar.Bu suyun içinde beslenme,üreme ve sosyal ilişkiler kurarlar.Suyun ph ve tuz oranı düşünülmelidir.Kaplumbağalar susuz alanda kaldıklarında deri ile su kaybederler.Kaplumbağaların yaşadıkları ortamın nemi %35 den az olursa deride kuruma ve soyulma,nem %75 den fazla olursa mantar ve bakteriyel hastalıklar meydana gelir.Kaplumbağaların çoğu sürekli su varlığında yaşayabilirler fakat zaman zaman su dışında tırmanıp gezebilecekleri egzersiz yapabilecekleri yerlere ihtiyaç duyarlar.Böyle alanların bulunmadığı barınaklarda yorgunluktan ölen kaplumbağalara raslanılmaktadır.Kaplumbağa besleme barınakları toksik olmayan,aşınmayan ve dezenfekte edilebilir özellikte olmalıdır.Kaplumbağaların barınma alanlarına küçük taş parçaları konulmaması gerekmektedir bunları yutabilir ve rahatsızlanabilirler.Kaplumbağalar klorlanmış suyu tolere edebilirler yalnız geçici göz irkiltisi meydana gelebilir. Su kaplumbağalarının ayrı beslenme tankında beslenmesi yaşadığı ortamın gıda artıklarıyla kirlenmemesini sağlar beslenmede gıdadaki beslenmede karnivor reptillerde %18-20 ,herbirvor reptillerde % 11-12 olmalıdır.Aminoasit ihtiyacı memelilerde olduğu gibidir,reptillerde ayrıca gıdaya histidin de katılmalıdır.Kaplumbağalar dogal yaşamlarında yemeye alışkın oldukları gıdaları tercih ederler.Kaplumbağalar kırmızı ve sarı renkli gıdaları tercih ederler Gıda olarak canlı gıdalardan kaplumbağınıza parazit bulaşabilir. Tatlı su kaplumbağaları esas olarak hayvansal gıda tüketirler bazen bitkisel gıda da tüketirler Kaplumbağalar için üretilmiş hazır gıdalar da vardır. Ticari hazır gıdalar %30-50 protein içerirler.Omnivor olan türler proteinin yanında meyve ve sebze de yerler Omnivor ve karnivor kaplumbağalar için örnek bir diyette ,su 272g,jelatin34g,mısır yağı 11g,ıspanak23g,pişmiş tatlı patates 23g,vitamin/mineral5g,kaplumbağa peleti 50g, ve 1 gram gıda için 50 ünite E vitamini bulunmalıdır.Bu karışımda %47 protein,%14 yağ,%1.5 kalsiyum,%0.55 fosfor ve 1 kg gıdada 10.000 iü A vitamini ,1000iü D3 vitamini ,279 iü E vitamini ve herbirvor kertenkeleler gibi sağlıklı bağırsak fizyolojisi için bitki tüketmelidir.Bitki lifinin mikrobiyel fermastasyonu kaplumbağaya önemli besin sağlar.Pelet le beslenen küçük kaplumbağalar da bitki liflerini sindirebilirler.Küçük kaplumbağalar daha sık beslenmelidirler.Büyük kaplumbağalar pelet yem ve alfa otu yerler.Bunların gıdalarına brokoli,yeşil fasülye,lahana ve havuç eklenebilir.Gıdalarına meyve ve sebze eklenenlere ayrıca vitamin/mineral verilmesine gerek yoktur.Kaplumbağalara balık yanında köpek veya kedi maması verilebilir.Esas olarak balıktan yapılmış kedi maması da kaplumbağa için iyi seçimdir.Kaplumbağaların barınakların da kalsiyum ve mineral içeren taşların bulundurulması yararlı olur.Kaplumbağalara verilecek sıvı miktarı vücut ağırlığının %2-3 ‘ünü geçmemelidir.Yemek yemeyen kaplumbağalarda özel yaş konserveler verilmektedir,Bu tür yaş konservelerde amino asitler ,mineraller,kolay sindirilebilir gıdalar ve %8.5 protein vardır . Zorla besleme için kaplumbağanın ağzı forsepsle zorla açılır kara kaplumbağalarında ağzının parmaklarla açılması olasıdır. Su kaplumbağalarının çoğunda ağız zorla açılabilir fakat sinirli türler bu işlem sırasında ısırabilirler.Kaplumbağalar kabuklarından tutulmalıdır .Bir çok kaplumbağa türü ağresif ısırabilir.Kaplumbağaların başı mandibula gerisinden boyun ileri uzatılarak tutulur.Bu şekilde kaplumbalarda baş ve boynun muaynesi ,besleme ,ilaç ve sıvı uygulamaları yapılabilir.Muayne edilebilmeleri ve gerekli uygulamaların yapılabilmesi için büyük kaplumbağalar da sakinleştirici ilaçlar kullanılmalıdır,daha küçük kaplumbağaların önce üzerine ağ sonra başı örtülür,ağızlarına bant yapıştırılır. Büyük kaplumbağaları tutmak için birden fazla insana ihtiyaç vardır. Kaplumbağalar da cinsiyet tayini için erkek kaplumbağalarda penis klokanın digital palpasyonu ile belirlenir. Erkek kaplumbağaların kuyruğu dişiden daha uzundur .İris erkekte kırmızı ,dişde kahverengidir.Semiakuatik türlerde erkeğin pençeleri daha küçük ve uzundur.Erkeklerde arka bacaklarda mahmuz vardır Kaplumbağada kabuğun şekli erkeklerde arka bacaklarda mahmuz vardır. Kabuğun şekli erkeklerde konkav,dişilerde yassıdır. Kaplumbağaların ele alınıp ağırlığı kontrol edilir, daha sonra tartılır. Ağırlığı azalmış kaplumbağaların proğnozu iyi değildir ve hastalığın kronik olduğu düşünülür.Daha sonra baş,göz ve deri renk ,parlaklık,lezyon ve şişlik açısından incelenir.Çok genç olan veya normalde yumuşak kabuklu olanlar hariç kaplumbağaların kabuğu sert olmalıdır.Karın bölgesi şişlik ve ağrı yönünden palpe edilmesi gerekmektedir.Radyografide ürolit ,bağırsak tıkanmaları ,reptilin kemik gelişimi ve sağlığı ,kloakada yumurta ve yabancı cisim ve akciğerlerin durumu hakkında bilgi edinilir. Kaplumbağalarda mikrotüpler kullanılarak kan hücreleri sayımı , BUN,AST;LDH;KREATİNİN ;TOTAL PROTEİN;GLİKOZ VE ÜRİK ASİT düzeyleri belirlenir.Ağızdan veya yaralardan svap alınarak bakteriyolojik ve mikolojik kontroller yapılır.Dışkıda regurgitasyonla çıkarılan içerikten ve ağız içinden alınan materyallerle bağırsak ve akciğerlere yerleşik parazitlerin yumurta veya larvalarına rastlanabilir.Kandan yapılan sürme preperatlarda kan parazitleri veya larvaları aranır.Kış uykusu esnasında vücut savunma sistemi hastalıklarla mücadele edebilecek güçte değildir.Hasta olanlar veya hastalıktan yeni kurtulmuş olanlarla hastalanma riski yüksek olanların kış uykusuna yatırılmaları uygun değildir.Hasta kaplumbağalar halsizdirler bu nedenle akvaryumda su yüzeyinin üzerinde dinlenme için kullanabilecekleri yüksek bir kısım bulunması gerekmektedir.Hastalık durumlarında akvaryumdaki suyun sık değiştirilmesi faydalıdır. Kaplumbağalarda protein yetersizliklerinde ağırlık kaybı ,kas zayıflaması,sekonder enfeksiyonlara karşı duyarlılık ,üreme yetersizliği ve yaraların iyileşmesinde gecikmeler görülebilmektedir.Yeterli su bulamayan reptillerde kanda ürik asit düzeyi yükselmektedir.Semiakuatik ve kara kaplumbağalarındadüşük çevre nemine bağlı olarak göz lezyonları gelişebilmektedir.İnsekt ,balık ve ölü hayvan yiyen karnivor kaplumbağalarda kalsiyum :fosfor oranı 1:44 dür.Bu oran kaplumbağa sahibinin gıdayı ayıklayarak ve pişirerek vermesi durumunda fosfor lehine daha da bozulur.Kaplumbağalarda bu oranın bozulması durumunda patolojik kırıklar,kemik deformasyonları görülebilmektedir.Sağaltımda dietteki calsiyum:fosfor oranının düzeltilmesi için kaplumbağalara veteriner özel katkılar verilebilir.İleri olğularda kaplumbağalara calsiyumun enjeksiyon şeklinde tedaviye başlanması uygun olur daha sonrasında veteriner egzotik destek tedavileri uygulanmalıdır. A-vitaminosis eksikliği özellikle a vitamini eksik gıdalarla beslenen kaplumbağalarda görülmektedir. Barınakta beslenen ve kara kaplumbağalarında sıkça görülmektedir.Eksikliklerinde palpebral ödem,kronik solunum sistemi ve böbrek hastalıkları görülmektedir.Koyu göz yaşı akıntısı ve gözlerde kapanma meydana gelmektedir.Göz solunum sistemi ve deride sekonder enfeksiyon ortaya çıkmaktadır.Şiddetli olgularda a vitamini 3 gün arayla 2 haftada bir enjeksiyon şeklinde uygulanmalıdır.Kaplumbağaların kış uykusuna yatmada önce 6 hafta önce gıdalarındaki a vitamini miktarını artırmakta fayda vardır.C vitamini eksiklikleri de ağız içinde stomatitis gelişir.K vitamini eksikliklerinde diş eti kanamaları görülebilmekte tedavi kas içi ilaçlarla yapılmaktadır.Demir ve bakır yetmezliği kaplumbağalarda anemiye (kansızlığa )neden olmaktadır.bakteri,septisemi, Kaplumbağalarda görülen septisemik ülseratif deri hastalıkları nelerdir? Kaplumbağalarda tatlı su kaplumbağalarında gram negatif çubuk olan citrobacter frenduii tarafından oluşturulmaktadır. Kaplunbağalarda anorektik ve letarjiktir.Kas tonusu azalmıştır,bacaklarda paralizler,deri damarlarında genişlemeler,kabuk ve deride peteşi ,kabukta nekroz ve ülserler ,kabuk altında eksudat ve kabuk soyulması görülmektedir. Ülseratif dermatitis beneckea chitinovora;nın neden olduğu hastalıktır.Yumuşak kabuklu kaplumbağalarda görülür.Septisemiye neden olabilen diğer bir hastalıkta enfeksiyöz stomatitistir ağızda başlangıçta peteşi daha sonra diş etlerinde kazeöz birikintiler görülür.Şiddetli olgularda enfeksiyon kemik yapıyada sıçrayabilir.Bakım şartları kötü olanlarda solunum ve gastrointestinal sistem hastalıkları da tabloya katılmaktadır. Kaplunbağalarda deri altı apseleri oluşurmu? Evet oluşmaktadır.:Özellikle kutuda beslenen kaplumbağalarda göz gerisinde ,timpanik bölgenin altında orta kulak enfeksiyonuna bağlı olarak apse oluşabilmektedir.Deri altı abseleri nodül ve şişlik olarak görülmektedir.Timpanik bölgedeki apselerde timpanik membran enzize edilerek ve küretaj yapılır yalnız bu işlem narkoz işlemiyle yapılmaktadır.Bu işlem sırasında abselere küretaj işlemi uygulanmaktadır. Su kaplumbağaların da bakterilerin neden olduğu solunum sistemi hastalıkları hangi açıdan önem arz etmektedir? Su kaplumbağaları su içinde incelenirler. Solunum sistemi hastalığı olan su kaplumbağaları başlarını yukarı dogru kaldırılar ,ağzı açık solunum yaparlar,iştahsızdırlar.Nazal akıntılar,gürültülü solunum ve solunum güçlüğü belirlenir.Nazal akıntı burun ve ağız boşluğu ve farinxten gelebilir.Ayrıca kaplumbağalarda depresyon,anoreksi,ağırlık kaybı ve oral akıntı gözlemlenir.Burun ve ağızdan kötü bir koku gelebilir.Su kaplumbağalarında denge kaybıda görülmektedir,hayvanlar su üzerinde durma yeteneğini kaybederler,başlarını başlarını su içinde tutarlar ve zamanlarınının çoğunu su dışında geçirmeyi tercih ederler.Belirtilerin uzun süre geliştiği olgularda septisemi oluşur.teşhiste nemli bezle askultasyon yapılır,radrografide ilerlemiş olgularda pnömoni durumu paket şeklinde birikmiş eksudat görülür.Trakeyal yıkama sıvısı almak için steril tuzklu su trekeyanın son kısmına verilerek geri alınır.Bu yıkama sıvısında bakteri ve mantar kültürü ile sitolojik muayne yapılır,parazit yumurta veya larvası aranır.Hastalardan aeromonas, pseudomonas, klebsiella, protis,escherichia ,citrobacter ve saolmonella türleri izole edilmiştir.Kanda lökosit oranı artmıştır .A vitamini yetersizlikleri ,ağız lezyonları hemen tedavi edilmelidir.Göz kapaklarında şişme,göz bezleri şişer ve kornea ve konjunktiva epitelleri etkilenir.Orofariynste 2-6 mm çapında beyaz plaklar şeklinde lezyon oluşabilir.Kaplumbağalarda ağız lezyonları burun boşluğuna yayıldığında burun akıntısı ve rinitis tablosu ortaya çıkar.Tedavide kas içi uygulamaları tercih etmekteyiz bu uygulamalar birer hafta arayla yapılmaktadır.Kaplumbağalarda ilaç dozları hesaplanırken kabuk ağırlığının toplam vücut ağırlığının yarısı kadar olduğu unutulmamalıdır. Kaplumbağalarda herpes virüs görülürmü? Evet görülebilir.Bu durum kaplumbağalarda nekrotik bronşitis,pnömani ve hepatitise neden olmaktadır.Yeşil kaplumbağalarda yumurtlamadan 56-90 gün sonra deride gray patch disease olarak isimlendirilen bir hastalık görülür.Lezyon küçük daireyi papüller şeklinde başlar patch şeklinde yayılır. Kaplumbağalarda mantar enfeksiyonları görülür mü? Evet görülebilir. Bunu tetikleyen sebepleri sıralarsak düşük çevre sıcaklığı,diğer hastalıklar,beslenme bozukluğu ve bakım şartlarının kötülüğü mantar hastalıklarının gelişmesinde hazırlayıcı faktörlerdir.Etkenler aspergillus,metarhizium,mucor,penicillium,paecilomyces ve candida türlerinin neden oldukları sistematik mantar hastalıkları görülebilir.Tedavide küretaj,pomat,lugol,ağızdan toz ilaçlar ve güneş ışığı tedavisi kullanmaktayız .Teşhiste mantar kazıntı alınarak kültür bakılması,wood lambası ile bakılarak doğru mantar ilacının kullanımı yapılmalıdır. Kaplumbağalarda kabukta yaralanmalar sık mı görülmektedir ? Kaplumbağalarda yaralanmış kabuk bölgeleri temizlenir enfekte olmaması için gerekli uygulamalar yapılır. Kas içi antibiyortik sağaltımı uygulanır. Kaplumbağalarda kabuğu en içte kemiksi kapsül, onun üstünde damarlaşmış deri ve en üstünde damarlaşmış deri ve en üstte boynuzumsu geniş tabaka vard ır.Yumuşak kabuklu kaplumbağalarda bu dış katman yumuşak deriden oluşurken bazı türlerde deri benzeri bir yapıya sahiptir.Bazı kaplumbağalar aşırı tuzu göz bezlerinden atarlar bu kaplumbağa türünü besleyenler akvaryum suyunun her4.5 litresine bir çay kaşığı tuz ilave etmelidirler.Kaplumbağalarda kabuk deformiteleri görmekteyiz bunun başlıca sebepleri konjenital nedenler,yara veya hastalık nedeniyle oluşmuş lezyon sekeli,vitamin,mineral ve diğer diyet dengesizliklerine bağlı bozukluklardır. Kaplumbağalarda kabuk travmalarında kanamalı durumlarda kanı durdurmak için 0.4-0.9mg/kg dozunda dexamethasone ve antibiyotik uygulamak gerekmektedir.Sıvı sağaltımı sc veya i.p uygulanması gerekmektedir.Gerekirse juguler veya aksillar venden kan nakli yapılmalıdır.İlk kan transfüzyonunda uyuşumsuzlukla ilgili sorun çıkmaz kaplumbağalarda kemik iliği cevabı haftalar alabilmektedir.Travma sonucu oluşan küçük kırıklarda kırık uçları bir araya getirilir.,bölge antiseptiklerle temizlenir küçük kırıklar 2-3 haftada iyileşir.Kırık büyükse tel dikiş uygulanabilir.Enfekte olmamış bölge pasta ile doldurulur.Lezyon büyükse ve parçalıysa yapıştırma ve onarım için daha özellikli malzeme kullanmaktayız.İyileşme yaklaşık bir yıl sürer. Su kaplumbağalarında kabuk kırığı daha önemlidir.Su kaplumbağaları su dışında gıda almazlar ve su dışında tutulduğu dönemde dehidrasyon gelişir Su dışında tutulduğu dönemde günde birkez özel solüsyon i.p verilmelidir. Kaplumbağalarda kabuğu etkileyen sistematik durumlar nelerdir? -Protein -Mineral -vitamin eksiklikleri kabuğun büyümesini ve görümünü etkilemektedir.En sık karşılaştığımız vakalar nutrisyonel sekonder hiperparatroidizme bağlı kalsiyum yetersizliğidir.Sadece yeşil gıdalarla beslenme kaplumbağalarda su ihtiyacını karşılar.Buna vitamin ve kalsiyum tuzu ilave edilmelidir.Herbirvor kaplumbağalarda mineralden düşük gıdayla beslenme kabuk yumuşamasına neden olmaktadır.Hayvanın hastalıklara karşı direncinin azalmasına neden olmaktadır.BU hayvanların gıdalarına kalsiyum ilavesi,b vitamini ve diğer vitaminlerin enjeksiyonu ve antibiyotik uygulaması yapılır,verilen gıdayı yemeyenler zorla beslenmelidirler.Karnivor su kaplumbağalarında etle beslemelerde kabuk deformitesi görülmektedir.Kaplumbağalarda ayrıca kabuk neoplazması görülmektedir.ayırıcı tanıda kabuk apseleri göz önünde tutulmalıdır . Apseler vücudun içine doğru yayılır , dışarı doğru şişlik fazla değildir.Su kaplumbağalarında iç hastalıklarda kabuk çatlar ve solgunlaşır.Kara kaplumbağalarında böbrek ve karaciğer yetmezliklerinden ölümde olsa deride değişiklik beslenmez.SU kaplumbağalarında akvaryumda kaplumbağa sayısının fazla olması keskin kenarlı taşlar ve fazla sayıda kaplumbağanın bir arada tutulmasıyla bağlı kavgalar yaralanmaya yo açar.Hafif enfeksiyonlarda deri ve deri altı dokusu etkilenir.Akvaryum temizliğinin uygun yapılmayışı patojen etkenlerin üremesine neden olur.Patojen enfeksiyöz ajanlar zayıflamış kaplumbağalarda ,yaralanmış deriden kolayca girip enfeksiyon oluşturur.Enfeksiyonun yayılması durumunda kemik doku da hastalanır.Osteomyelit ve kabuk çürüğü oluşur.Osteomyelit başlayınca septisemi meydana gelmektedir.Kaplumbağalarda bakterilerin neden oldukları hastalıklarda oldukça fazladır bunlar benecka chitinovara ve citrobacter frenduii’nin neden olduğu ülseratif deri hastalıklarıdır,bunlar pseudomonas,aeromonas,proteus,serratia,klebsiella,escherichia,staphylo coccus,alfa hemoltic streptococcus ve micobacterium türleri dir.Kaplumbağalarda mantarların neden olduğu hastalıklarda sık oranda görülmektedir.Bunlar fusarium,aspergillus,penicillium,mucor deride mantar lezyonlarına neden olmaktdır.Kaplumbağalarda sülük ve keneye raslanılmıştır sinek larvaları kabuk yaralarında miyazise neden olur.Kaplumbağalarda kabuk hastalıklarında virüslerde etmendir özellikle herpes virüsün yol açtığı gri patch hastalığı görülür. Su Kaplumbağalarında kabukları sıklıkla alglerle kaplıdır .Bu yaşam şekli simbiyotiktir ve kaplumbağaya kamuflaj sağlar kapalı alanda tutulan su kaplumbağalarında algler kabuğa nüfuz eder ve kaplumbağalarda sekonder enfeksiyonlar ve iç hastalıklar meydana getirir .Alga bağlı kabuk hastalıkları bakteriyel hastalıklarla komplike olur.Periyodik ve uygun bakım yapıldığında hastalık önlenebilir ve tevdi yapılabilir.Akvaryumda bitki üremesine yol açmayacak aydınlatma kullanmakta fayda vardır.Zamanının çoğunu akvaryum dışında geçiren kaplumbağalarda alg üremesi az olur.Alg üreyip deriye nüfuz ederse bölge solüsyonlarla yıkanır ve kas içi antibiyotik tedavisi uygulamaktayız. Kaplumbağaların genel özellikleri nelerdir? Kaplumbağaların çenelerde diş yoktur ayrıca dillerini dışarı doğru çıkaramazlar .Kaplumbağaların gözleri parlaktır ve göz kapakları gelişmiştir.Kaplumbağaların kulak kepçeleri yoktur,su kaplumbağalarının parmakları arasında perde bulunmaktadır bu perdeler su kaplumbağalarının su içinde hareketini kolaylaştırmaktadır. Kara kaplumbağalarında 5 parmak bulunmaktadır ,kaplumbağalarda özellikle küçük olanlarda cinsiyet tayini yapmak zordur,ayırıcı tanıda erkek kaplumbağalarda kuyruk dişilere oranla daha uzun ve kalındır,karın altı kabuğu erkeklerde daha kuvvetli ve içe dönüktür.Erkek kaplumbağalarda ön ayak tırnak bir tanesi diğerlerine göre daha uzundur.Dişi ve erkek ayrımı kesin olarak kan alınarak kanda östrojen ve testestoron oranlarına bakılarak kesin tayin yapılır. Kaplumbağaların üremesi yumurtlama ile olmaktadır yumurtadan çıkma süresi yaklaşık 2-3 ay sürmektedir.Kaplumbağaların çiftleşme süresi nisan ayının başından mayıs ayının sonuna kadar çiftleşirler.Dişi kaplumbağalar çiftleşmeden sonra spermi yaklaşık 4 yıl saklarlar.Kaplumbağaların vücut ısılsrı poikilotemik tir çevre sıcaklığı ile değişir 0.1-0.2 derece altında dır.Sindirim enzimleri aktivitesi 20-22 derecenin altında azalmaktadır.Isının artması durumunda sindirim artmakta,koku alma gelişir.Kaplumbağaların görme yetenekleri iyi ve keskindir.Görme ağlısında sarı rengi daha iyi alğılarlar.Kaplumbağalarda işitme gelişmemiştir zor işitiyorlar,ayrıca kaplumbağalarda dış kulaklarını örter kulak zarı deri altında bulunmaktadır .Kaplumbağalarda kış uykusu ekim ayından itibaren havaların soğuması ve yiyeceklerin azalması ile beraber ekim –mart ayında kış uykusu görülür.Çin tatlı su kaplumbağası kış uykusuna yatmamaktadır.Kış uykusuna yatmayı evde ideal ısının almaması,yeterli beslenememe,ultroviole ışık noksanlıkları vs gibe etkenlerin noksanlığı etkilemektedir.Yolculuklar stres yaratmaktadır ve bir iki gün yemek yemezler,bakım ortamlarında suda çözülmeyen taşlar fazla küçük olmayan,ve 10 cm derinlik gerekmektedir.Su üzerinde mango kökü veya kaya kullanılabilir.Su derinliği kabuk genişliğinden daha fazla olmalıdır.33C ısıtılabilecek 250 w infrared lamba kullnılabilir.Beslenme ortamlarında ısı,nem ölçer,hava pompası,dış filtre ,termostatlı ısıtıcı 40 c max(ısı 36 c),aydınlatmada genel ve bitkilerin için floresan lamba kullanılmaktadır.Kaplumbağalar ilkbahar ve sonbahard büyürler tartılarak büyüme oranları öğrenilebilir.Kaplumbağalarda periodik gaita muaynesi yapılmalıdır.Su on günde bir değişmelidir.Suyun değişimi sırasında eski suyun %25 i bırakılarak yeni su ilavesi yapılmalıdır.Yeni su dinlenmiş olmalıdır.Suyun ph 7 olmalıdır. Kaplumbağalarda akciğer enfeksiyonlarının sebepleri nelerdir? Akciğer enfeksiyonu, kaplumbağanın soğukta kalması yani 28 derecenin altında bakılmasısebebiyle, aynı zamanda gündüzleri akvaryumun en an 2/3`ünün kapalı olmaması (sadece ısıtıcı lamba var ise ve 60 W ile ısıtılabiliyorsa veya ortam ısısı genel olarak sıcak ise akvaryum tamamen açık bırakılabilir) ve gece tamamen kapatılmaması sebebiyle oluşur. Vitaminsizlik ve yetersiz UV/güneş de bağışıklık sistemini zayıflatır, böylece kaplumbağaların akciğerleri ve böbrekleri enfeksyonlara açık hale gelir. Kaplumbağanın evde serbestçe dolaşmasına izin verilmesi de enfeksiyon kapmasına nedendir. Bunun yanında kuru alanda bırakılması gerektiği zaman (tedaviamaçlı mesela) yine ısıtma tertibatı olmaz ise akciğer enfeksiyonu oluşabilir Gözlerdeki Şişlik: Gözlerindeki şiş için veteriner hekimler şu an göz merhemi kullanılmaktadırlar. Ancak su kaplumbağasında merhem kullanılması tabi daha mantıklı. Günde bir kez ve çok az sürülmesi gerekmektedir,ancak tek başına yeterli değildir. Yukarıda sayılan işlemler tabi ortamı düzeltilmedikçe ve su ısısı sabitlenmedikçe hiçbir işe yaramaz. Uygun ortam: akvaryum+ısıtıcı (28 derece sabit ısıda)+filtre+ısıtıcı lamba+kaya ve bol güneş ışığı (doğrudan) veya UV lambası. KAPLUMBAĞALAR NE YER? Doğada yaşayan kaplumbağalar açlıklarını giderecek her şeyi yerler. Ancak burada bizim onları beslememize bağlı yaşamaktadırlar. Bu yüzden gıdalarına dikkat etmemiz gerekir. Gıdasızlık ciddi sorunlara yol açar. Arada bir birkaç marul ve biraz da et vermek onlara düzgün bir diyet sağlamaya yeterli değildir. Aynı şekilde buz gibi su, buzdolabından yiyecekler ve başka hayvanlarınız varsa bunların yemleri de zararlıdır. Yani miktarı değil niteliği önemlidir. En iyisi kaplumbağanıza dengeli bir şekilde yemlerini vermektir, böylece hastalanmalarını önlemiş olursunuz. Söylememize gerek yok ancak tüm gerekli besinleri (mineraller, vitaminler ve kalsiyum) yiyeceklerinde mevcut olmalıdır. Su kaplumbağalarınızın kabuklarının gelişimi ve hastalanmamaları için bunlara mutlaka ihtiyaçları vardır, ancak bu yeterli değildir. Lifli gıdalar da sindirimleri için gereklidir. Yemlerinde Kalsiyum ve Fosfor dengesine ve vitamin ihtiyacına göre gerekli katkılar ilave edilmelidir. Ayrıca su kaplumbağaları yiyeceklerini suda almaktan hoşlanır lar.En çok sevdikleri yiyecekler arasında kurutulmuş karides gelir. Genç kaplumbağa hayvansal yemleri tercih ederken yaşlı kaplumbağa bitkisel yemleri yeğler. Ama gençlere de arada bir bitkisel yem verilmesi gereklidir. Hayvansal yemlerin arasında tatlı su balığı, solucan, salyangoz, küçük yengeç, suda yaşayan böcekler ve onların kurtçukları yer alır. Dengeli bir beslenmenin altın kuralı az miktarda geniş bir çeşitlilik. Yavru kaplumbağalara günlük, küçüklere aynı şekilde yetişkinlere iki günde bir yem vermek en uygunudur. En uygunu kaliteli yemlerden olan Sera, Tetra ve Sanyu marka yemlerdir ve Türkiye’de rahatça bulunabilir. Haftada bir vitamin verilmesi uygundur.Ayrıca tüm küçük balıklar ile de beslenme sağlanabilir. Akvaryumun içine çabuk çoğalan küçük balıklar(lepistes,plati,kılıçkuyruk vs…)salınabilir.Kaplumbağa hem arada bir onları yer,hem de avlanma güdüsünü tatmin etmiş olur. Unutmayınız ki kaplumbağalarımız sağlıklı yaşayabilmek için bizlerin verdikleri yiyeceklere muhtaçtırlar . Beslenmelerinin aksatılması veya dengesiz olması ileride hastalıklara ve ölümlere yol açabilir. KAPLUMBAĞA TERARYUMLARI NASIL OLMALIDIR? Genelde çoğu insan kaplumbağa almaya gittiğinde yanında bir tane de bizim ’’ölüm fanusu’’ adını verdiğimiz kaplardan alır. Genelde yuvarlak ve üzerinde küçük bir adacığı ve palmiyesi olan gayet kötü şartlarda bakım sunan bu kap gerçekten de çok sağlıksızdır.Kaplumbağalarımız bu kaplarda çok kolay bir şekilde hastalanıp ölmektedirler.Eğer gerçek anlamda en üst koşulları sağlamak istiyorsanız lütfen kaplumbağalarımıza onların rahat edebileceği akvaryumlar alalım.Eğer ilerisini de düşünüp bir daha masraf yapmak istemiyorsanız alabileceğiniz kadar büyük bir akvaryum alınız. 100X50X50 ölçülerindeki akvaryumlar ideal boydadır. Ama ‘’Yok; ben şu an o kadar büyük akvaryum alamam’’ derseniz yine de mutlaka maddi durumunuza uygun şimdilik kaplumbağanızı idare edebilecek büyüklükte akvaryum alınız. Eğer kaplumbağalarımızın o plastik kaplarda işkence çekerek ölmesini istemiyorsanız bu uyarıma dikkat ediniz. ’’Akvaryumun dibine ne koymalıyım?’Kaplumbağalar akvaryumun dibinde gezinmeyi ve eşelenmeyi çok severler.Genelde akvaryumun dibine onların yutamayacağı büyüklükte çakıl taşları koymak uygundur.Hem temizlenmesi kolaydır hem de kaplumbağalar için daha sağlıklıdır. Kaplumbağalar vakitlerinin bir kısmını suyun dışında geçirip kurumak isterler. Bunun için üzerlerine çıkıp kuruyabileceği,suyun dışında kalacak şekilde kayalar yerleştirmek uygun olacaktır.Kaplumbağaların suyun dışına çıkıp kuruyabilmeleri ve hastalanmamaları için akvaryumun suyun dışında kalan kısmı,sudan birkaç derece daha sıcak olmalıdır.Aşağıda su kaplumbağalarımız için ideal su ve kuru hava sıcaklıkları verilmiştir: yavrular için 29-30 derece su - 32 derece ortam ısısı normal 28 derece su - 30 derece ortam ısısı olması uygundur. Suyun sıcaklığı 28 C derecede sabit, havanın sıcaklığı ise sudan 2-3 C derece daha yüksek olmalı. Aksi taktirde kaplumbağanız hastalanabilir. 28 C’de bakılan bir kaplumbağanın hastalanma riski yok denecek kadar azdır. Üşütmesi neticesinde akciğer enfeksiyonu olur. Kaplumbağanın gözleri şişer ve nefes almakta zorlanır. Kaplumbağalar genelde bizler bakamadığımız için hastalanırlar. Bu durumda yine tek çare antibiyotik, vitamin ve suyu 30 dereceye çıkarmaktır ve bir veterinere götürülmesi gerekmektedir Peki suyun ısısını nasıl 29-30 derecede sabitleyebiliriz? Bunun için akvaryumcularda satılan balıklar için kullanılan termostatlı su ısıtıcılarından satın almamız gerekecektir.Bu donanım kaplumbağalar için hayati önem taşır.Kaplumbağalar tropik iklim canlılarıdır ve her zaman sıcak ve nemli ortamlarda bakılmaları gerekmektedir.Eğer bu ortamı sağlayamazsak çok kısa sürede üşütüp hastalanırlar.Onları tekrar iyileştirmek gerçekten çok zordur.En iyisi baştan tüm önlemlerimizi alalım ki sonunda hayal kırıklığına uğramayalım Peki dış ortam ısısını nasıl sağlayabiliriz? Yanıtı çok basit.Evlerimizde kullandığımız spot ampullerden kullanabiliriz.Akvaryumun tepesine monte edip kaplumbağanın çıkıp dinleneceği kayanın üzerine asabiliriz.Yalnız spot ampul kaplumbağanın kayasına çok yakın olmamalı.Kaplumbağalara istemeden de olsa zarar verebiliriz.Spot ile kayanın arasında 20-25 cm.’lik boşluk olması yeterlidir.Akvaryumunuzun büyüklüğüne göre 40,60 ya da 75 W lık spot kullanabilirsiniz.Kaplumbağaların kayanın üzerine çıkıp gerine gerine uyuklamasını izlemek gerçekten çok keyiflidir.Son olarak da eğer bir filtre edinirseniz(balıklar için kullanılan- suyu temizlemeye yarar) zahmetli bir işten kurtulursunuz.Kaplumbağanızın akvaryumu daha geç kirlenir,dolayısıyla size pek fazla bir iş düşmez.Yukarıda saydığım donanımlar ilk başlarda insanlara zahmetli ve masraflı olacaktır.Fakat bunları sadece bir kere alacaksınız ve kaplumbağalarınızın ideal ortamlarında keyifli bir şekilde yaşamalarını mutlulukla izleyeceksiniz.Sakın ola ki ‘’Ben önce kaplumbağayı alayım daha sonra bunları da zamanla alırım.’’ diye düşünmeyin.İlk önce hayvanın yaşayacağı akvaryumu kurun.Dekorunuzu yapın.Tüm donanımlarınızı(ısıtıcı,filtre,spot lamba vs…)akvaryuma yerleştirip çalıştırın.Ondan sonra kaplumbağanızı alın.Böylesi hem sizin için hem de onun için daha yararlı olacaktır. GÜNEŞ IŞIĞININ KAPLUMBAĞALARIMIZA FAYDALARI NELERDİR? Güneş ışığı kaplumbağalarımız için çok çok önemli unsurlardan bir tanesidir .Kabuklarının sertleşmesi,iskelet ve kas yapılarının güçlenmesi güneş ışığı almaları ile doğrudan orantılıdır.Çok küçük olarak ithal edilip satıldıkları için genellikle kabukları daha sertleşmemiş oluyor.Bu yüzden çoğu daha gideceği yeri göremeden yollarda telef olmaktadır. Güneş ışığının içindeki faydalı UVB ışınları kaplumbağanın derisine temas ettiğinde reaksiyona girerek hayvanın bünyesinde D3 vitamini oluşmasını sağlıyor .Bu D3 vitamini de besin yoluyla alınan kalsiyumun bağırsak yolu ile emilmesini böylece kabuk ve iskelet yapısının desteklenmesini sağlamaktadır.Böylece kaplumbağamızın kabuğu sertleşecek,kemik yapısı güçlenecek,aynı zamanda da sağlıklı bir kaplumbağaya sahip olmuş olacağız. Yalnız bir noktaya dikkat çekmek isterim. Çok sık sorulan sorulardan bir tanesi de ‘’Akvaryum pencerenin önünde,kaplumbağanın akvaryumuna pencere camından güneş ışığı geliyor.Bu yeterli midir?’’Kesinlikle yeterli değildir,çok az faydası vardır.Güneş ışığı tekli pencere camından süzülüp gelirken faydalı UVB ışınları camda süzülür ve kaplumbağaya etki etmez.Bu nedenle kaplumbağalarınızı güneşin çok fazla etkili olmadığı sabah 9,30-10,00 gibi öğleden sonra 17,00 saatlerinde, ışık üzerine doğrudan gelecek biçimde güneşe çıkartmanız faydalı olacaktır. ’’Kaplumbağalarımızı nasıl güneşlendirmeliyiz?’’ Bunun için orta boyda bir çamaşır leğeni yeterli.Leğenin içine kaplumbağanın tamamı suyun içinde kalabilecek şekilde su dolduruyoruz.Leğenin ortasına kaplumbağamızın çıkıp güneşlenebilmesi için kayalar koymalıyız.Yalnız dikkat edilmesi gereken hususlardan bir tanesi de ; kaplumbağamızı güneşlendirirken leğenin bir kısmı gölgede kalmalıdır.Kaplumbağamız güneşten çok bunalırsa kaçıp saklanabileceği gölgelik alanlara ihtiyaç duymaktadır. ‘’Kaplumbağamı güneşlendirebilecek imkanım yok. Ne yapmalıyım?’’ Eğer onu güneşlendirme imkanınız yoksa geriye tek bir seçenek kalıyor.Ama yapılması gereken zorunlu bir seçenek:Kaplumbağamız için florasan tipte UVB lamba almak.Bu UVB lambalar tıpkı güneş ışığı vazifesi görüyor.Akvaryumun üst kapağına monte edip günde 1-2 saat yakmamız yeterlidir. Güneş ışığının eksikliği raşitizm denilen bir hastalığa yol açar ve kabuk yumuşar. Bu hastalık ölümle sonuçlanır. Tek çaresi vitamin,dengeli yeterli beslenme ve güneş ışığıdır. Kabuk sertleştirici kullanmayınız. Hiçbir faydası yoktur.Sadece ticari amaçlı üretilip satılmaktadır. KAPLUMBAĞAMIZI ALIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ? Kaplumbağa beslemeye karar verdik. Akvaryumumuzu hazırladık.İçine gerekli ekipmanları yerleştirdik.Her şey hazır.Şimdi sıra geldi sevimli dostumuzu gidip almaya.Kaplumbağa beslemeye başlarken en önemli noktalardan birisi de doğru ve sağlıklı kaplumbağayı seçebilmektir.Bu bölümde siz sevgili kaplumbağa dostlarına doğru kaplumbağa seçimindeki ayrıntıları anlatacağım. Evet. Her şeyimiz hazır.İşte o en güzel an geldi.Kaplumbağamızı almaya gidiyoruz.Petshop’a gittik.Genellikle petshop’taki kaplumbağalar çok kötü şartlar altında satılmayı bekliyorlar.Ufacık bir kapta 30-40 belki de daha fazlası üst üste perişan bir halde yeni sahiplerini bekliyor.Satın almaya gittiğiniz yerde biraz zaman geçirin.Kaplumbağaların hareketlerini gözlemleyin.Sağlıklı olanlar genelde hareketli olanlardır.Bir köşede oturup kabuğuna çekilmiş, kafasını çıkartmayan, hiç hareket etmeyen kaplumbağalardan uzak durun.Muhtemelen onlar zayıf ve hasta olanlardır. Kaplumbağa seçerken dikkat etmeniz gereken noktalar; -Gözleri parlak ve temiz mi? Kaplumbağayı elinize alın ve gözlerine bakın.Gözleri parlak ve canlı olmalıdır.Çapaklanma,beyazımsı bir tabaka olmamalıdır.Gözlerini çok rahat açıp kapayabilmelidir. -Deri canlı ve lekesiz mi? Vücuduna,ayaklarına,başına kısacası tüm derisine dikkatlice bakın.Yara izi,beyazımsı tabaka,herhangi bir leke olmamalıdır.Desenleri düzgün olmalıdır. -Kabuk sert ve çizgileri düzgün mü? Elinize alın ve kabuğunu inceleyin.Kabuk tamamen kusursuz olmalıdır.Sağlıklı bir kaplumbağanın en büyük özelliği budur.Kabukta kesinlikle bir yara izi,beyazımsı pamuksu tabaka,ya da herhangi bir sorun bulunmamalıdır. Çizgileri ve desenleri düzgün ve net olmalıdır. En önemlisi de kesinlikle yumuşak kabuklu bir kaplumbağa almayın .Hafifçe hayvana zarar vermeden kabuğunu elle kontrol edin.Çok belli bir yumuşaklık olmamalıdır.Fakat kuyruk tarafında hepsinde biraz yumuşaklık bulunabilir.Bunu o kadar da dert etmeyin.Sağlam bir beslenme ve güneş ışığı yardımıyla kısa sürede kaplumbağanız kendini toplar. Ayrıca bir su kaplumbağasını sahiplenmek için en uygun zaman ilkbahar ve yaz aylarıdır. Yeni aldığımız kaplumbağa daha bebek olduğundan dolayı kabuk gelişimi tamamlanmamış bir durumda olacaktır. Yaz döneminde kaplumbağamızı güneşin faydalı ışınlarından yararlandırarak kabuk gelişimine katkı sağlamış oluruz. Sürekli olarak hergün akvaryum dibinden pislikleri dip çekimi yöntemiyle temizlemelisiniz.Bu sayede günlük su değişimide yapmış olursunuz.Her hafta da akvaryum suyunun %25-50 arasında değiştirin.Çok sık toptan su değişimi yapmayın.Su değişimlerinde suyun klorun uçması için 24 saat bekletilmiş olmasına ve ısı farkı olamamasına dikkat edin. Çünkü bu akvaryumlarda su kaplumbağaları için tamamen “kuru bir alanada” ihtiyaç vardır. Su kaplumbağalarına güvenilir marka kaliteli kutu yemler kullanarak işe başlamalıyız… Bunların dışında su kaplumbağalarının herşeyi yedikleri ve herhangi birşey ile beslenebileceği gibi fikirleri kafanızdan çıkarın. ( sosis, kedi mamaları vs.. gibi) Onların diyetleri hergün gelişen ve yeni şeyler bulunan bir bilimdir. Her türün özel beslenme ihtiyaçları vardır. Bunlar birazda zamanla oturacak şeylerdir. Kuru alan veIsıtıcı Spot Lamba – Doğal GüneşIşınları & Güneşlendirme Kaplumbağaların yukarıdada değindiğimiz gibi kuru alanlara ve güneşlenmeyede ihtiyaçları vardır. Ancak bu evlerdeki masa lambaları yahut basit bir akvaryum flörasanı olmamalıdır. Onlar özel aydınlatmaya ihtiyaç duyarlar.Su kaplumbağaları endotermiktir yani “soğuk kanlı” bu nedenle onlar kendi vücut sıcaklığını insanlardaki yahut birçok hayvandaki gibi sabit tutamazlar. Bu nedenle ısı düştüğünde su dışına çıkıp güneşten faydalanırlar ve gerektiğindede dengelemek için tekrar suya girmeye ihtiyaç duyarlar. Bir kaplumbağa sahibi ilk baştan bunları garanti etmelidir! Bunlar yinede hayatını tamamiyle garanti edemez. Nihayetinde yapay bir ortamdır. Ancak doğal ortamlarını ne kadar çok taklit ederseniz ve bunda ne kadar çok başarılı olursanız, onlar kendilerini o kadar güvende ve sağlıklı hissederler ve size doğal hareketlerini sergilerler. Bunun için güne ışığını taklit eden UVB floresan lambalar akvaryumumuz için önemli bir gereksinimi oluşturur. Ama tabi hiçbir UVB lamba gerçek güneş ışınları etkisini sağlayamaz. Bunun için ilkbahar ve yaz aylarında; öğleden sonraları (ufak bir kapta sığ su, hafif bir yükseklik ve gölgelik alan oluşturarak) 1-2 saat civarı güneşlendirebilirsiniz. Beslenme Onları sağlıklı ve aktif tutmanın diğer bir unsuruda sahibi olduğunuz türe uygun bir beslenme dieti uygulamaktır. Su kaplumbağaları genellikle “opportunistik”beslenirler. Yani fırsatçıdırlar. Yaradılışları gereği önlerine çıkan bir yiyeceği eğer o an kapmazlarsa, ona birdaha ulaşamayacaklarını sanarlar. Ancak Su kaplumbağaları oldukça zeki canlılar oldukları için zamanla sizin tarafınızdan önüne koyulan ona özel yiyecek kabını tanıyacaktır. Yani sizin eğiiminize sahip olacaktır. Ancak besleme konusunda en önemli husus belli bir program dahilinde ve belli bir dozda yem vermektir. En önemli hata ise fazla beslemektir. yukarıdada belirttiğimiz üzere yaradılışlarından gelen bir dürtü ile ve doğada her an yiyecek bulamayacağı endişesi ile önüne konan herşeyi yemeye çalışacaktır. Ancak akılda tutulması gereken birşey varki onlar aslında herzaman aç değillerdir. Sadece dürtüleri ile hareket ederler! Yani belli bir rutin tutturmak zorundasınız! Bu diet konusuna iyice eğilecek olursak şunlar söylenmelidir; özellikle yağlı ve yüksek müktarda karbonhidrattan kesinlikle uzak durmalısınız proteinli yiyecekler ile idare etmelisiniz. Ancak bununda fazlası önerilmez. Unutmayın ki “herşeyin azı karar çoğu zarardır!” Belirli bir dietti tutturduktan sonra bir anda bundan uzaklaşmakta kaplumbağanın yaşamında hayati bir hatadır. Hazır kaplumbağa yemleri verilmesi uygun olsada sadece onlara güvenmekte hatadır. Daha çok doğal yiyeceklere güvenilmelidir. Etçil olan kaplumbağalarada herzaman olmasa bile “canlı yem”ler mutlaka verilmelidir. Tabi bitkilerde ihmal edilmemelidir. Meyvelerin ekşi olanlarından ise kesinlikle uzak durulmalıdır! Kaplumbağanıza verebileceğiniz, onun dietinde kullanabileceğiniz muhtemel besinler şunlardır; Marul, lahana, havuç, kavun, çilek, sümbül, toprak solucanı, karides, kankurdu, cam karides, hamsi, ton balığı(yağsız olmalı/konserveden çıkan değil), sülük, mumkurdu, meyve kurdu, salyangoz(Apple Sanail, minare vb..), sivrisinek larvası Bunlara bakarak ve temel ögelere dikkat ederek bu liste uzatılabilir. Bunlar dışında kaplumbağaların “kalsiyum” ihtiyaçlarının kesinlikle karşılandığından emin olmalısınız. Bunun için kurutulmuş karides veya mürekkep balığı kemiğini verebilirsiniz. Mürekkep balığı kemiğini toz hale getirip kullanabilirsiniz. Toz kalsiyum olarak hazır bir yöntem ise, piyasada kaplumbağalar için satılan “toz kalsiyum” ların kullanılmasıdır. Her yiyecekte kullanılabilir bir haldedir. Önce her hangi bir besini ıslatıp nemlendirdikten sonra bu tozdan üzerine az miktarda serpip kurumasına izin verdikten sonra kaplumbağaya verildiğinde (su kaplumbağası ise) bu toz suda dağılmayacak ve kaplumbağanız tarafından büyük olanda alınacaktır. Besleme düzeni Beslenme düzenine gelince bu tecrübelerle, zamanla öğrenilsede genel geçer bir tanım yapmak istersek: Yavru olan kaplumbağaların günde bir veya iki öğün kendi kafası büyüklüğünde ya da 1-2 dakikada tüketebileceği kadar protein oranı yüksek yem yemesine izin verilmelidir. Erişkin kaplumbağaları ise (yada yetişkin adayı/subadult) günde bir öğün yada gün aşırı daha çok bitkisel kökenli yem yemesine izin verilmelidir. Kur Hareketleri Kaplumbağa türlerinde kur yapma genelde erkeğin dişiyle karşılaştığı anlarda gıdıklamak veya yüzüne sürtmek amacıyla tırnak titretmesi ile olur.Bu kur hareketleri saatlerce,günlerce ta ki dişi erkeğin üzerine çıkmasına izin verene kadar devam eder.(Not: Ön tırnakları titretme ara sıra dişiler tarafından da yapılan bir hareket olduğu için üreme amaçlı olmayabilir. Bu cinsel olgunluğa erişmiş genç kaplumbağalar için güvenilir bir yöntem olmayabilir.) Çiftleşmeden iki ya da üç hafta sonra dişi yumurtalar için kontrol edilmelidir.(Bunu parmağınızı nazikçe kabuğun arka ayak kısmındaki kısmından sokarak yapabilirsiniz .Eğer gebeyse içindeki yumurtaları hissedeceksiniz.) Bu noktada ona yumurtlaması için uygun bir alan gerekir. Nemli kum ya da topraktan (toprakla karışık dere çakılı bu iş için gayet ideal) arka ayakları uzunluğu kadar derin (tabiki ileriyi de hesaba katmak lazım) bir kuru alan yapmak gerekir. ( Bu tahminen 10 cm civarı[yaklaşık 4 inç)(bir kaç inç kadar diye belirtilmiş yazıda.))[Ama kuru alanı biraz daha fazla yapmakta fayda var. Kaplumbağa bilinçsizce kazmaya devam edebilir. Onun için 20 cm lik bir kuru alan mükemmel olacaktır.) Bu durumda dişi hareketli ve huzursuzca yumurtlamak için yer arayacaktır. Dişi yuvayı doğru yere kurmak için muhtemelen bir kaç test kazısı yapacaktır. Yumurta odacığı arka ayaklar tarafından değişimli olarak kazılır ve yumurtlama başlar. Dişi yumurtaların üzerini kapatmadan önce onları düzenler ve yuvayı kapatır. Eğer yumurtlamaya tanık olmadıysanız, yakın zamanda dağıtılmış toprağa dikkatlice bakın. Eğer dişinin yumurtladığına dair şüpheleriniz varsa tekrar elinizle tartın .Eğer yumurtladıysa hatırısayılır ölçüde bir hafifleme hissedeceksiniz. Kuluçkadaki yumurta sayısı 2 ila 23 arasında değişebilir & Tek bir dişi yılda 5 sefere kadar yumurtlayabilir. Kuluçkaya yatırmak için bulduğum en kolay yol onları içi turba yosunu ve kaktüs toprağı bir plastik kaba yerleştirmek.( Nem oranını korumak ve su basmasını engellemek için kabın altına birkaç tane su gider deliği açın) Yumurtalar yukarıda seçilen substrata yalnızca üst kısımları gömülü olarak yerleştilmelidir.(Yumurtaların üst kısımlarını bir kalem vasıtası ile işaretleyebilirsiniz.) Bu kap daha sonra tel bir raf üzerine oturtularak küçük bir akvaryuma koyulur. Sıcaklık için akvaryum ısıtıcısı kullanmak gereklidir. Akvaryum ısısı 25.6 C ila 28.3 C arası değişebilir.Bu aralık ayrıca %75 ila %85 arası bir nem değeri sağlar(Midland türü kaplumbağaların yumurtaları sert ve kalındır.Eğer %80 ya da daha iyi bir nem oranı sağlanamaz ise yumurtalar çökerler ve ölürler. 28.3 C derecedeki yumurtalar hemen hemen 50 günde açılırken, 25.6 derecedekiler 55-60 gün arası açılırlar. Substrat seçimi bu iş için önemlidir.Tamamen ıslak olmayan hafif nemli bir toprak seçimi uygundur.Akvaryumun içinde yoğunlaşma olacaktır. Yoğunlaşan damlaların direk yumurtaların üzerine düşmesini engellemek için yumurtaların üzerinin yosunla kaplı olması ya da bulunduğu kabın açısının eğimli olması gerekir. Kuluçkanın son iki haftasında nem değerini yakından takip etmek gerekir. Fazla nem olursa erken kırılmalar olur ve prematüre olarak doğarlar. Yumurtalar çatlamaya başladığında eğer yavrulardan çıkmakta sorun yaşayan olursa onlara yardım edebilirsiniz .Yeni doğan yavru yumurtayı yumurta dişleri ile kırar ve ön ayaklarını yumurtanın gerisini soymak için kullanır. Eğer ön ayakarı ortaya bu anlattığım şekilde çıkarsa çok nazıikçe kabuğunu kafa kısmının olduğu yerden soyarak çıkmasına yardımcı olun. Bu onun yumurta içinde boğulmasını önler .Yeni doğacak yavrular yumurtada birkaç saatten 2 güne kadar kalabilirler.Bu süre zarfının değişme sebebi yeni doğacak olan yavrunun oluşumunu tamamlamak için yumurta sarısı kesesini yeterince emmesiyle alakalıdır.Doğacak olan bu yavru bu keseyi emebilmek için kendini tamamen substatın altına gömer.(Bu arada diğer çatlamamış yumurtaları rahatsız etmemesi için ayrı bir kaba alınarak aynı akvaryumun içine yerleştirilmelidir.)Yavru yumurta sarısını bitirdikten sonra çok çok sığ 2.5-3.5 cm arası bir suya konarak suyla ilk tanışması sağlanabilir.Yeni doğan yavrular depoladıkları yumurta sarısını yeme periyotlarının 5 ila 6. günü yem kabul edeceklerdir.” Tim’in yazısını bir daha gözden geçirmek gerekirse arkadaşlar kaplumbağaları yapay bir şekilde üretmek için 50-60 günlük bir süreye ihtiyaç vardır ve ortam ne kadar sıcak olursa (şartların müsade ettiği şekilde) yumurtalar o kadar çabuk çıkar. Kırmızı yanaklarda cinsiyet kuluçka ısısına bağlıdır; 27 C altında doğacak olan yavrular erkek, 30 C de ise dişi olacaklardır. 27-30 arası ise karışık cinsiyetler gözlenebilir. Biyolojik döngü nedir ve neden gereklidir ? Biyolojik döngü suda yaşayan aerob ve anaerob bakteriler sayesinde oluşan döngüye verilen addır ve suda yaşayan tüm canlılar için hayatsal önem taşır. Akvaryumdaki biyolojik döngü “Amonyak (NH3) -> Nitrit (NO2) -> Nitrat (NO3)” basamaklarından oluşur. Bu azot döngüsü olarak da bilinir. Döngüde yer alan elamanlar ise nitrifikasyon bakterileri olarak bilinirler, bunların yanında yardımcı vazifesi üstlenen çürükçül bakteriler de bulunur. Amonyak insan veya hayvan vücudunda çeşitli tepkimeler sonucu oluşan ve son derece zehirli bir atık biçimidir.Kaplumbağaların yediği besinler protein bakımından zengindir ve parçalanmaları sonucu ortaya çıkan madde amonyaktır. Eğer akvaryumda amonyağı yok edecek bir canlı bulunmazsa amonyak canlıları zehirler ve canlılar ölür. Bu işi nitrifikasyon bakterileri üstlenir. Su içindeki amonyağı daha az zararlı olan nitrite çevirirler. Yine bu bakteriler nitriti de ondan daha az zararlı olan nitrata çevirirler. Bu döngü böyle devam eder. Tabi bu noktada akıllara gelen en büyük soru da bu nitratın nereye gittiğidir. Eğer akvaryumda bitkiniz veya suyu filtre eden midye gibi canlılarınız yoksa nitrat patlaması denen olayı yaşarsınız. Akvaryum yeşil bir görüntü alır(Birçoğumuz yaşamışızdır) Gelelim nitratın nasıl yok edileceğine…Nitrattan düzenli su değişimleri ile kurtulmak mümkün ya da ilk başta dediğim gibi akvaryuma bitki veya midye gibi bu nitratı tüketecek canlılar eklemelisiniz optimum düzeyde. Bitkiler nitratı bir nevi gübre olarak kullanırlar keza midyelerde besin olarak kullanarak akvaryumdaki fazla nitratın yok edilmesine katkıda bulunurlar. Akvaryum döngüsü denen olay budur ve sucul canlıların aktivitileri için hayatsal önem taşır. Dış filtrelerin biyolojik döngüye katksı nedir? Dış filtreler de bu yüzden önemlidir. Nitrifikasyon bakterileri oksijen kullanarak azotlu bileşikleri parçalarlar. Dış filtre içindeki su akışı bu bakterilere gerekli oksijeni sağlayarak onların canlı kalmasına ve işlerini yerine getirmesine imkan tanır. Bakteriler tutunmak için yüzeye ihtiyaç duyarlar. Bu yüzeyi de dış filtreye koyduğumuz substratlar sayesinde elde ederiz. En çok ürediği yerler takdir edersiniz ki en çok yüzey alanına sahip maddelerdir. Filtre süngeri,seramikler ve gözenekli taşlar bu işi yerine getirmeleri için en uygun ekipmanlardır. Bu yüzeye yerleşen bakteriler zamanla buralarda çoğalırlar ve akvaryum içi döngüyü sağlarlar.Yeni kurulan akvaryumlarda bu döngü 15-30 gün arasında oturmaya başlar. Tamamen oturması uzun zaman alabilir(5-6 ay gibi). İlk akvaryum kurulumlarında bu döngünün başlaması için akvaryum içerisine azotlu bileşik eklemeniz döngüyü hızlandırır. Azotlu bileşik diye bahsettiğim ise yemden başka bir şey değildir. Bir kaç parça yem atılan akvaryumda çürükçül bakteriler devreye girerek bakteriler için gerekli besin olan amonyak üretimine başlarlar ve nitrifikasyon bakterileri hızla sayılarını artırarak kendileri için uygun yüzeylere yerleşmeye başlarlar.(dış filtre,kum,cam … yüzey alanı olan her şey)fakat en çok aktif oldukları yer su akışının olduğu dış filtredir bahsettiğim gibi. İlk akvaryum kurulumlarında önemli olan aşama bu döngü oturmaya başlamadan fazla canlı eklenmemesidir. Bu döngü basamaklarında bozulmaya ve akvaryumda amonyak patlaması olmasına sebep olur ki bu da ölümcüldür. Kaplumbağaları birer birer eklemek en doğrusudur yeni kurulan akvaryumlara. Yanlış bilinen bir vuku ise hiç canlı eklenmemesi gibi bir düşüncedir. Eğer ortama canlı eklemezseniz amonyak üretimi eklenen yemlerin parçalanması ve sudaki mikrobesinlerin çürükçüller tarafından sindirilmesi ile durur ve bakteriler aç kalarak ölürler. Eklenen canlı/lar amonyak üretimine devam ettiği için bakteriler işlerini yerine getirmekte güçlük çekmezler. - Opsiyonel olarak kullanılabilecek filtrasyon malzemeleri ise zeolit ve aktif karbon gibi kimyasal tutuculardır. Hollandalı tarihçi Johan Huizinga “Homo Ludens” adlı kitabında oyun oynamayı “tamamen biyolojik ve fiziksel aktivitelerin yerine geçen bir aktivite” olarak tanımlamıştır. Ev ortamında bakılan hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar; onları oyuna teşvik etmenin kendilerini daha iyi hissetmelerini ve bulundukları ortamda daha rahat olmalarını sağladığını saptamıştır. Genelde sürüngenler bu oyun döngüsünün dışında bırakılmışlardır. Çünkü, sürüngenlerin psikolojik durumları hakkındaki araştırmalar azdır. Bu da onların genel olarak oyun oynama yeteneklerinin olmadıklarına kanaat getirilmesine sebep olmuştur. Zoo[ Biology dergisinin yakın zamanlardaki bir sayısında, UTK Psikoloji Bölümü Profesörü Dr. Gordon Burghardt, Washington Hayvanat Bahçesi’nde “su kaplumbağalarında oyun” bazındaki gözlemlerine dayalı bir rapor oluşturmuştur. Hem kaplumbağalarda oyun hem de bu işin boyutu ve doğası hakkındaki düşünceler oyunun aslında gereksiz bir aktivite olup olmadığı konusunda bazı soruları akla soktu. Pigface (domuzsurat), Washington Hayvanat Bahçesi’ne 1940 yılında gelmiş bir Afrika su kaplumbağasıydı. 1980 lerde, bu kaplumbağa kendi kendini tırmalamaya başlayınca, görevliler Pigface’e top, çubuk, hortum gibi objeler vererek kendini yaralamasını engellemeye çalıştılar. Gözlemlere göre kaplumbağa zamanının büyük bir kısmını bu objelerle geçiriyordu. Bu da bir oyun oynama davranışı gibi gözüküyordu. Birkaç yıl sonra, kaplumbağanın kendini yaralamaya yönelik hareketlerini azalttığı görüldü. 1991 yılında Dr.Burghardt kaplumbağanın bu oyun hareketlerini ve mutluluğunu araştırmasının devamı niteliğinde kameraya kaydetti. Bu araştırmadaki amaç insanlar tarafından yetiştirilen hayvanlardaki oyun oynama içgüdüsünü kanıtlamaktı. Kaydedilen görüntüler kaplumağanın zamanının %67.7 sini aktif olarak geçirdiğini gösterdi. Bu zamanın %20.7 sini ortamına koyulan objelerle oynayarak geçirdiği saptandı. Kaplumbağanın aktif olarak geçirdiği zaman bu ilk izlenimde alışılagelmişin dışındaydı. Bu %67.7 lik oran bir kaplumbağa için fazlaydı. Genelde memeliler oyunla(aktif oldukları zamanın %1-10u arası) fazlaca vakit geçiren hayvanlar olarak bilinirken kaplumbağanın bu limitleri aştığı görüldü. Birçok kaplumbağanın oyun bazındaki davranışları (ısırma,itiş kakış) onların doğadaki avlanmaları gibi hareketlerdir. Dr.Burghardt “oyun, gereksiz bir aktivite olarak tanımlanamaz; aksine hayatın süregelişinin bir parçası, teşvik edici bir aktivitedir.” demiştir. Tıpkı Pigface örneğinde olduğu gibi, hayvanın doğal koşullardan yoksun bırakılıp, aktif zaman geçirmeye teşvik edecek habitatında beraber yaşadığı türlerin ve zaman geçirebileceği objenin olmaması onu kendine zarar vermeye itmiştir. Dr.Burghardt, genel inancın tam tersine, sürüngenlerin doğuştan gelen ihtiyaçları doğrultusunda aktif zaman geçirmeye teşkvik etmeyi doğru bulmaktadır. Sürüngenlerle ilgilenenlere önerisi onlara vakit geçirebilecekleri oyuncak bir şeyler sağlamanın yanısıra, onların doğalarıyla ilgili deneyler yapmaları ve bu sayede tecrübe edinmeleridir. Su Kaplumbağalarında Hibernasyon (Kış Uykusu) - Öncelikle bilinmesi gereken en önemli nokta ; Eğer kaplumbağanızı çiftleştirmeyecekseniz, kış uykusuna yatırmanıza gerek yok.Birçok insan bu hatayı yapıyor benim ve bazı insanların düşüncelerine göre.(aksi görüşler de mevcut) Kaplumbağayı kış uykusuna yatırmaktansa dinlendirme moduna(aşağıda bahsettim) geçirmek sağlık açısından daha iyidir. Erkek kaplumbağalar kış uykusundan ya da hasta bir kaplumbağayı da kış uykusuna yatırmayın.kalktıktan sonra kendilerini toparlar ve dişi arayışına girerler. Kış uykusuna yatan türler bu içgüdüyü edinmiş durumdadırlar. Akvaryum içinde da buna benzer bir ortam oluşturmak, üremeyi tetikleyecektir. (Bir küçük ipucu: Eğer kış uykusuna yatırmaktan korkuyorsanız veya istemiyorsanız, suyu 15-18 dereceye çekerek(türe göre) 1-2 ay kaplumbağanın metabolizmasını yavaşlatabilir(dinlenme modu) ve bu sayede çiftleşmesi için onu uyarabilirsiniz) -Kapalı ortamlarda (ev içi sıcaklığa sahip), kaplumbağaları kış uykusuna yatırmayın ve asla ve asla zayıf olanlar kesinlikle. -Kış uykusuna yatırmak kaplumbağaların donması demek değildir. Kaplumbağaların donarak yaşaması mümkün değildir. (Painted türü kaplumbağalar hariç. Kanlarında antifriz vardır ve bu sayede tilk kışlarını yuvada don vakaları ile beraber geçirirler.) Kış uykusuna yatırmadan önce yapılacaklar: - Öncelikle hayvanınızı 1 ay kadar beslemeyi kesmelisiniz. Kış uykusuna yatan hayvanın içi tamamen boş olmalı. İçinde besin kalırsa kış uykusu sürecinde çürür ve hayvan hasta olur.Bu arada su sıcaklığını da kademe kademe düşürerek hayvanı kış uykusu moduna sokmalısınız. Bu derece 12 ye kadar düşebilir. - Hayvanınızı kış uykusundan önce tartıp değerleri not edin. Kaldırdığınız zaman tekrar tartıp ona göre bir beslenme programı hazırlayınız. - Hayvanınızın hasta olmadığı konusunda emin olduktan sonra kış uykusuna yatırmaya hazırsınız demektir. Kış uykusuna yatırma yöntemleri 1- Dışarıda(Havuz)Hibernasyon. 2- Buzdolabında Hibernasyon. Eğer bir kaplumbağa kilosunun %10 undan fazlasını kaybederse o kaplumbağayı uyandırmak gerekiyor. Kaplumbağayı uykudan tamamen kaldırdığınız gün onu iyice yıkayıp ,kalacağı ortamdaki su sıcaklığını da 17-18e ayarlayıp, kademeli olarak artırmalıyız. Bir hafta sonunda 23-24 dereceyi bulan su kaplumbağaların kendine gelmesini sağlayacaktır. Bu süre zarfında yavaş yavaş vitamin, kalsiyum takviyesi yapılmış yemler onlara sunulmalıdır. Yemeyebilirler, endişe etmeyin. Sadece ılık su banyosu yaptırın kaplumbağalarınıza, bu onların sindirim sistemlerini tekrar aktif etmeye yardımcı olur. Tolgay aytar Veteriner Hekim

Tümünü Oku
HAMSTER HASTALIKLARI VE TEDAVİ BAKIM YÖNTEMLERİ NELERDİR?

HAMSTER HASTALIKLARI VE TEDAVİ BAKIM YÖNTEMLERİ NELERDİR?

18-04-2016

HAMSTER HASTALIKLARI VE TEDAVİ BAKIM YÖNTEMLERİ NELERDİR? HAMSTERİN KÖKEN KAYNAĞI NERESİDİR? İlk dişi hamster 1930 yılında suriye çöllerinde bulunmuştur. HAMSTER IRKLARI NELERDİR? Suriye hamsteri,roborovski hamsteri,campbell hamsteri olmak üzere 3 çeşittir. HAMSTER FİZYOLOJİSİ HAKKINDA BİLGİ VEREBİLİRMİSİNİZ? Genç hemsterlerde satandart ağırlık 55-60 gramdır. Dişi hamsterler 80-150 gram Erkek hamsterler 100-160 gram Vücut ısısı 36.8-38 derece Solunum hızı 200-500 rpm Yem tüketimi 100 GR vücut ağırlğı 10-12 GR Su tüketimi günde 100 gr vücut ağırlığına 10 ml Göz bulanık görür hipermetroptur. Kulak çok iyi işitme yeteneği vardır. Burun çok iyi koku alma yeteneğine sahiptir. Sindirim paratis ve submandibular bezler iyi gelişmiştir. 22 c derecenin üzerindeki sıcaklıklar vücut metobolizmaları için tehlikelidir. Gebelik süresi 15-18 gün arasındadır. Yavru sayısı 2-15 arasındadır.Ortalama 8 dir. Yavrular 5 haftaya kadar süt emer. Dişi hamsterler ortalama ömür süreleri olan 3 yıl içinde 6-7 doğum yaparlar 40-50 yavru sayısına ulaşabilirler. HAMSTERLERİN HASTA OLDUKLARINI NASIL ANLARIZ? Gözlerde kapalı –bulutlu -gri –kalınlaşmış veya başka değişiklikler varsa. Kırık ön dişler Buru akıntısı,yapışkan akıntı vs solunum hastalığı belirtileri olabilir. Kulaklarda yüzeylerinde pul oluşumları. Anüs kirli ve yapışkan ise bağırsak sorunları akla gelebilir. Vajina akıntıları kötü kokulu ise aynı zamanda uterus hastalıkları aklımıza gelebilir.kızgınlıklta şeffaf bir akıntı olur bu normaldir. Şişmiş testisler. İdrarda kan ağrı,böbrek hastalığı aklımıza gelir ama bazı gıda maddeleride idrarın rengini kırmızıya dönüştürebilir. Karın bölgesinde sertlik ,yuvarlaklık,güç nefes alma ,hareketsizlik (tüy yumakları)vs Vücutta büyümeler topaklar ,kistleri,lipom,adenom,kanser,papillomatosis yönünden ele alınmalı ve gerekirse cerrahi işlem uygulanmalıdır. Solunum yetersizliği,iştahsızlık,faaliyet kaybı enfeksiyon belirtisi olabilir. Allerjiler,hapşırma,ishal,göz kaşıntısı ayrı olgular olarak değerlendirilmelidir. HAMSTERLERDA UYGULANAN VETERİNER HEKİMLİK UYGULAMALARI NELERDİR? Muayne Cerrahi müdehaller Vücut ısı derecesinin ölçülmesi Akciğer steteskopla dinlenmesi Kulak içinin bakılması Ultraviole tarama mantar olgusu yönünden taramanın yapılması özel ışıkla Uyuz testleri Kültür antibioğram testleri-ağız içi-idrar-uterus akıntıları vs Mantar testleri Enjeksiyonlar Serum uygulamları özellikle yemek yemeyen hemsterlarda acil yapılmalı Ultrasonografik tarama Radyolojik muayne Dışkı paraziter inceleme Kas içi im enjeksiyonlar Yoğun bakım küvöz uygulamaları bu uygulamalar kliniğimizde yapılmaktadır. HAMSTERLERİN YAŞAM ÖMRÜ NEKADARDIR? Yaşam ömürleri kısadır 3 yaşını nadiren geçerler HAMSTER YALNIZ YAŞAYABİLİRMİ? Yalnız yaşamaya alışkındır.6 haftadan önce eş ve çiftleştirme önermemekteyiz. HAMSTERLER GÜN İÇİNDE AŞIRI UYUMAKTA BU NORMALMİDİR? Evet normaldir hamsterler gün içinde aşrı uyuma eğlemi içindedirler.Öğleden sonra 4 den gece yarısı 1 e kadar uyumamama eğilimi içindedir.hamsterler ayrıca 2 saatte bir uyanarak yem yerler,yediklerini yanaklarının içindeki keselerde depolarlar ardından da yuvalarına giderek ön patileriyle boşaltma işlemi yaparlar. HAMSTERLER YALNIZ YAŞAYABİLİRLER Mİ? Evet yalnız yaşayabilirler. HAMSTERLER NEZAMAN ÇİFTLEŞTİRİLMELİDİR? 6 haftadan önce eş ve çiftleştirme önermemekteyiz. HAMSTER KAFESLERİNİN ÖZELLİKLERİ NASIL OLMALIDIR? Tahtadan yapılan tüm eşyaları parçalayabilir bu nedenle kafesi tel olmalı ve tel horizantal olursa merdiven gibi kullanarak tırmanma duygusunu giderebilir.kafesin tabanına emici bir yataklık,bataklık kömürü ve kum karışımı serilmelidir.Ev yapabileceği objeler(kağıt parçası,yonga,yün ipliği vs) vermek yararlıdır veya hazır ev koymak gerelidir.Kafesin bir bölgesinde kum alanı yaratmak olumludur sevinecektir çöl faresi olması içgüdüsel olarak kumu cazip kılmaktadır.Kum eşeleyebileceği miktarda ve içine girebileceği miktarda olması önemlidir. HAMSTER BESLENMESİ NASIL OLMALIDIR? Hamsterler tam bir vejeteryan değildirler.Ona tohum karışımı dışında bisküvit ,küçük parça peynir,çiğ et ,şekerli şeyler verilmesini önermekteyiz.Suyun dışında hafif sulandırılmış süt verilebilir.Suyun sürekli olarak önünde bulunması faydalıdır.Kemirme içgüdüsünü karşılaması amacıyla ona küçük dal parçaları ve küçük dana kemiği vermek uygundur bu tür uygulamalar büyüyen dişlerini belli bir seviyede tutar. HAMSTERLER DE CİNSİYET TAYİNİ NASIL YAPILMAKTADIR? Hamsterlerde dişi ve erkeği ayırtetmek kolay değildir,arkadan hamstere bakılır eğer dişi ise arkası yuvarlak olarak biter erkeğin arkası ise daha sivri yani armut şeklindedir.Yada ele alınarak arka tarfına bakılır iki delik birbiriyle temastaysa dişi aralarında birkaç milimetre aralık varsa erkektir. DİŞİ HAMSTERLERİN EN UYGUN ÜREME MEVSİMİ NE ZAMANDIR? Dişi marttan ekime kadar üremeye yeteneklidir dişi her 4 günde bir erkeği birkaç saat kabul eder.Eger uygun zaman değilse dişi ve erkeği aynı kafese koymak doğru değildir.Bu durum olumsuz sonuçlar doğurabilir. HAMSTERLERDE GEBELİK NEKADAR SÜRMEKTEDİR? Hamsterlerde gebelik 15-18 gün sürmektedir hamster yarı karanlık ve sakin hayatı sever yavruların ilk iki haftası boyunca yavruların ne yaptıklarına bakmayınız.Bu duruma dikkat edilmesse annede asabiyet hatta yavruları yeme görülebilir. Annelere normal gıdaların haricinde ilave besinler verilmelidir.örneğin yulaf bulguru ,ayçekirdeği,bol sebze,az et ve içebildiği kadar süt vermek faydalıdır.Bir aydan sonra yavrular anneden ayrılmalıdır. HAMSTERLERDE BAŞLICA KARŞILAŞILAN HASTALIKLAR NELERDİR? Diabetik hastalığı,kış uykusu,kısırlıklar,sıcak çarpıntısı,tüy dökümü,glaukoma,pire allerjileri,dıstosı,ishaller,aspergillus mantarı,böbrek enfeksiyonları,soğuk alğınlığı ve grip,katarakt,yamyamlık,kafes darlığı,kanser ve tümörler,kabızlık,diş çürükleri,demodıcosıs,vücuttaki şişkinlikler,ödemler,kulak enfeksiyonları vs sayabiliriz. HAMSTERLERDE BESLENMEDE VERİLMESİ GEREKENLER NELERDİR? Sarımsak hemsterlerin böbrek fonksiyonlarını bozar o nedenle verilmemesi gerekir,ayrıca verilmemesi gerekenler balık,çiğ balık,baharatlı yiyecekler,kivi,acı biber,vişne,aysberg marulu,domates yaprağı,patlıcan,sogan,çikolata,şeker turunçgillerin çekirdekleri sayabiliriz.Özel pelet, rat peletleri,yonca peletleri,kuş tohumu karışımı,meyve sebzeler tahıl ve tohum,makarna,haşlanmış pirinç,yulaf,bal kabağı çekirdeği,karpuz çekirdeği,patates haşlanmış,bezelye,brokoli,muz,sade ve şekersiz mısır patlağı çok fazla meyve ve sebze verilmesi durumunda ishalle karşılaşılabilir.Bezelye,havuç,brokoli,mısır,kabak az marul ıspanak verilebilir.Meyve olarak çilek,kavun,yaban mersini ömrünü uzatır,karpuz verilebilir.Yumurta et süt verilebilir.Et tüketiminde dikkatli olunması gerekir et kannibalismusu tetikler et olarak koyun,sığır,tavuk,kurtcuk tercih edilmelidir hamile hemsterlere 4 kez haftada tavuk verilebilir.Haftada bir maya,zeytinyağı tüketimi tüyleri için tercih sebebi olmalıdır HAMSTERLERDE BİLİNMESİ GEREKEN BİLGİLER NELERDİR ? Hemster temizdir. *Erkek hamsterler yalnız yaşar ve aileye katılmaz. *Kışları soğuk geçen iklimlerde kış uykusu görülebilir,oda sıcaklığında olan hemsterlerde bu olmaz. *Erkekler daha uysaldır özellikle evlerde tek alınan hemsterlerde tercih erkekten yana olmalıdır. *Sa ğlıklı hemsterlerin tüy yapısı parlak ve yumuşak,gözleri canlı parlak tam yuvarlaktır,gözlerinin etrafında kızarıklık,ödem,şişlik,çapak ve akıntı bulunmaz.Anüs ve kuyruk ıslak olmamalıdır. *6 aydan önce dişi hamster lerinizi çiftleştirmeyiniz önce çiftleştirmelerde pyometra ve ve ölüm riski görülebilmektedir. *Bir aylık yavrular gebe kalabilirler dikkat edilmesi gerekir. *Dişilerde 6-7 günde meme bezleri gelişir. *Gece aktifleşirler. *Koku bezleri kalçalarındadır kediler gibi yaşam alanını işaretler. *Penisilinler ishale neden olabilir. *Stres,temizlenmemiş suluğun içinde oluşan yosunlar hemsterlerde ishale neden olabilmektedir. * Hemsterlerde aşırı kilo alımı hamilelik durumunda yavruyu doğurmasına engel teşkil edip ölümüne neden olabilir. *Aşırı tüy dökümleri böbrek rahatsızlığının belirtisi olabilir. *Glakom hastası olan hemsterlarınızı çiftleştirmeyiniz genetik olarak geçebilir. *Derin uyku olgusu aşırı sıcaklarda kendi vücut ısısını dengelemeyip komaya girebilirler dikkat edilmeli. *Obezite kısırlık sebebidir. *Hemsterinizde uyuşukluk kamburluk görürseniz acil veteriner hekiminize başvurunuz. *Hemsteriniz sigara,parfüm,mobilya cilası vs allerjisi olabilir.hapşırma,ayaklarda şişme,gözlerde sulanma,hırıltı,göz ve kulak eetrafında beyaz bölgelerin oluşması durumunda veteriner hekiminize baş vurunuz. *Yüksek oranda su tüketiminde veteriner hekiminize baş vurun. *Dar kafesler kullanmayınız. *Yavruları annenin yanında eelerinizle sevmeyiniz. *Hemsterlerinize tatlı vermeyiniz. HAMSTER TEDAVİLERİNDE KULLANILAN VETERİNER İLAÇLARI NELERDİR? Chloramphenicol,neomycin sulfat,niclosamid,fenbendazol,griseofulvin,ketoconazol,emtryl,yomesan. mansonil,neguvon,lindan,alugan,vapona,sermlar vs dir Veteriner hekim Tolgay Aytar 0 232 388 17 64 www.veterinerizmir.com

Tümünü Oku
MUHABBET KUŞLARINDA VE KUŞLARDA TEDAVİDE SERUM UYGULAMA YÖNTEMLERİ Ve YOĞUN BAKIM KÜVÖZ KULLANIMI

MUHABBET KUŞLARINDA VE KUŞLARDA TEDAVİDE SERUM UYGULAMA YÖNTEMLERİ Ve YOĞUN BAKIM KÜVÖZ KULLANIMI

18-04-2016

MUHABBET KUŞLARINDA VE KUŞLARDA TEDAVİDE SERUM UYGULAMA YÖNTEMLERİ Ve YOĞUN BAKIM KÜVÖZ KULLANIMI MUHABBET KUŞLARINDA VE KUŞLARDA TEDAVİDE SERUM UYGULAMA YÖNTEMLERİ Ve YOĞUN BAKIM KÜVÖZ KULLANIMI Muhabbet kuşlarında ve diğer kuşlarda serum tedavi uygulaması yapılabilir mi? Evet yapılabilir.Özellikle yemek ve su yemeyen kuşlarda kesinlikle yapılmalıdır. Muhabbet kuşlarında ve diğer kuşlarda hangi durumlarda serum uygulamaları gerekmektedir? Muhabbet kuşlarında yoğun ishal vakalarında.(Klamidiyoziz,bakteriyel enteritis,kurşun ve çinko zehirlenmelerinde,askarit enfeksiyonlarında,hepatik hastalıklar,pachecos hastalığı,polyamavirüs,reo virüs,candida,escherichia coli enfeksiyonu,citrobacter enfeksiyonları, vs),gastro intestinal yabancı cisim,viral hastalıklar,şeker hastalığı,böbrek karaciğer hastalıkları,tümör vakalarında ,zehirlenmelerde(insektisit zehirlenmesi,kurşun toksikasyonu,mikotoksikozis,teflon zehirlenmesi,tuz zehirlenmesi,tütün zehirlenmesi,d vitamini toksikasyonu,warfarin zehirlenmesi,çinko zehirlenmesi,vücudu destekleyici tedavi programında serumlar kuşlarda kullanılmaktadır. Kuşta kanat venasının tonusu ve dolum zamanı 1-2 saniyeyi geçerse %7 dehidrasyon var demektir . Muhabbet Kuşunun göz etrafı ve bacaklar gibi kılsız alanlarda dehidrasyon varsa serum verilmelidir. Muhabbet kuşlarında mukoz memranların kuru oluşu dehidrasyona yol açar. Muhabbet kuşunda göz göz çukuruna çöker.Bu durumlarda serum uygulaması şarttır. Muhabbet kuşlarında serum uygulamalarında hangi tür serumlar kullanılabilir? Kuşlarda serum özellikle destek tedavi sisteminde kullanılması gerekmektedir.Muhabbet kuşlarında laktatlı ringer ve benzeri serumlar uygulanmaktadır.Özellikle laktatlı ringer solüsyonlarının içine %50 lik dekstroz karıştırılarak %5 lik dekstroz olacak şekilde ayarlanması gerekmektedir.Buişlemin muhakkak bir veteriner hekim tarafından yapılması gerekir sakın kendiniz yapmayınız. Muhabbet kuşlarında serum uygulamalarında uygulama şekli nasıl olmalıdır? Serum özellikle 37 dereceye kadar ısıtılarak damariçi kemik içi veya deri altı olmak üzere 3 ayrı şekilde verilmektedir.Enjeksiyon yönteminde insülin iğneleri kullanılmalıdır.İntravenöz kateter sağ vena jugularis veya dirsekteki kanat venasına uygulanır muhabbet kuşuna uygulama subcutan tercih edilmesi durumunda kuşun vücudunun gerisinde lateral ve mediyal bölgeden 25-27 lik iğne ile uygulama tercih edilmelidir her bir bölgeye 5-10 ml /kg sıvı verilebilmektedir.Kuşlarda dehidrasyonlarda mukozalarda kuruma anemide solgunluk görülür serum takviyesi şarttır. Muhabbet kuşlarında verilecek serum miktarı ne kadar olmalıdır? kuşların kiloları hassas terziyle tartılarak verilecek sıvı miktarı (ml)dehidrasyon yüzdesi X vücut ağırlığı (gr)formülüyle hesaplanarak uygulama yapılmaktadır. Örnek Vücut ağırlığı 100 gr olan bir kuşta % 10 dehidrasyon varsa kuşa verilmesi gereken sıvı elektrolit miktarı 10 ml olmalıdır. Kuşlarda günlük sıvı ihtiyacı ne kadar olmalıdır? Muhabbet kuşları ve diğer kuşlarda günlük sıvı ihtiyacı 50 ml/kg dır.Kuşun günlük ihtiyaç ve sıvı açığının yarısı ilk 24 – 48 saat içinde verilmelidir.Diğer kısmı 48 saat sonra verilir.Muhabbet kuşuna veya jakoya vs kuşa verilen 10 ml/kg sıvı 5-7 dakikada tolere edilebilmektedir.Bu oranlar Kanaryada 0.5-1 ml Muhabbet kuşunda 1-2 ml Amazon papağanında 7-10 ml daha büyük tropik papağanlarda ise 15-25 ml dir. Ağaçkakanda 2-3 ml olmalıdır. Muhabbet kuşlarında Serum uygulamalarından sonra yan etkiler nelerdir? Özelllikle vena uygulamalarından sonra bölge uygulama noktasında hematom görülebilir.Kemik içine uygulamalarda ulna veya tibiotarsus seçilmeli uygulamalar bu konuda deneyimli bir veteriner hekim tarafından yapılmalıdır. Kuşlarda uygulanan nebulasyon yöntemi nedir? Kuşlarda özellikle solunum hastalıklarında bazı antibiyotikler tuzlu su ile karıştırılarak lokal olarak nebulize edilebilirler. Kuşlarda yoğun bakım küvözlerinin solunum tüplerinin tedavide kuşlara sağladıkları avantajlar nelerdir ? .Uyğulama kısa sürelerle yapılırsa daha iyi olur acil durumlarda oksijen verilmesi gerekirse ağız maskesi şeklinde hemen uygulamaktayız.Bazı durumlarda kuş oksijenleştirilmiş inkubatör veya özel ünitelere alarak tedavilerini yapmaktayız.Yoğun bakım küvetlerinin dezenfeksiyonu için phenol veya quarterner ammonium solüsyonu kullanılır yoğun bakım küvezlerinde ısıtıcı 29.4 ve 32.2 ye ayarlanır yoğun bakım küvezi zeminlerinde hasta altı bezi kullanmaktayız.Küvözlerde su ve gıda kuşların hareket etmeden ulaşacakları yere koymaktayız. Hasta kuşların ilk tedavilerinde uygulanan ilaç seçimlerini nasıl yapmaktasınız? tedavide bakterisidial antibiyotik antifungal bir ilaç vitamin ve doxocylin hemen başlanmaktadır bu tedavi yurtdışından getirttiğimiz özel ilaçlarla yapılmaktadır maalesef ülkemizde bu tür ilaçlar bulunmamaktadır tek bir ilaçla hem mantarı hem bakteriyel enfeksiyonu hemde vitamin verme işlemini sağlayabilmekteyiz türkiyedeki ilaçları kullanmak istersek 3-4ayrı ilaç vermek zorunda kalıyoruz.Tedavi başlandıktan sonra gelecek kültür sonuçlarına göre antibiyotik ve mantar ilaçları değiştirilebilmekte ve tedavi istediğimiz şekilde gerçekleşebilmektedir.İlk gelen kuş hastalarında küvöz ısısı 30-32 C travma geçiren veya hipertermisi varsa 23-25 c ye ayarlanır.Kan örnekleri açken alınmalıdır.muhabbet kuşlarında kan muaynelerinde alınacak kan miktarı vücudun toplam ağırlığının %1 inden fazla olmaması gerekmektedir.Kan alınırken pıhtılaşma olabileceğinden 25 lik hipodermik iğneler veya kapillar tüpler kullanılır. Çok hasta kuşlarda antibiyotikleri kas içi veya damar içi uygulamaktayız. İthal edilen kuşlarda özellikle Afrika gri papağanı ve ibikli papağanlarda tenya sağaltımı yapılmalııdr. Kuşların ilk muaynelerinde Muhabbet kuşunda nabız Adet /dakika 260-270 solunum sayıları 60-75 solunum (adet/dakika) Kanaryada nabız adet/dakika 265/325 solunum sayıları 60-80 solunum (adet/dakika) Ölçülmesi gerekmektedir. Bu makale kuşlar için özel tedavi olanaklarının kuş severler tarafından bilinmesi amacıyla hazırlanmıştır.Özellikle kuşlar için veteriner hekimlerin uzmanlaşması gerekmektedir ve veteriner fakültelerinin konuya eğilmeleri gerektiğini düşünüyorum.Kuşlarda bilinçsizce kullanılan petşhop vs yerden alınan ilaç olduğu şüpheli veya internetten hastaların kendi araştırmaları ile kendi teşhis ve yanlış ilaç kullanımı sonucu,kurtarılabilecek pek çok kuş maalesef ülkemizde ölmektedir.Bu konuda araştırmacı veteriner hekimlere ihtiyaç duyulmaktadır kuş veteriner alanı kolay bir alan değil ,ileri bilgi birikimi ,ileri cihaz sistemleri(ultrason-röntgen-küvöz-oksijen üniteleri vs) ,labratuvar bilgisi,çok dikkat, aşırı sabır ,özveri gerekmektedir. Tolgay Aytar Veteriner Hekim

Tümünü Oku
HAMSTER HASTALIKLARI VE TEDAVİ BAKIM YÖNTEMLERİ NELERDİR?

HAMSTER HASTALIKLARI VE TEDAVİ BAKIM YÖNTEMLERİ NELERDİR?

14-04-2016

HAMSTER HASTALIKLARI VE TEDAVİ BAKIM YÖNTEMLERİ NELERDİR? HAMSTERİN KÖKEN KAYNAĞI NERESİDİR? İlk dişi hamster 1930 yılında suriye çöllerinde bulunmuştur. HAMSTER IRKLARI NELERDİR? Suriye hamsteri,roborovski hamsteri,campbell hamsteri olmak üzere 3 çeşittir. HAMSTER FİZYOLOJİSİ HAKKINDA BİLGİ VEREBİLİRMİSİNİZ? Genç hemsterlerde satandart ağırlık 55-60 gramdır. Dişi hamsterler 80-150 gram Erkek hamsterler 100-160 gram Vücut ısısı 36.8-38 derece Solunum hızı 200-500 rpm Yem tüketimi 100 GR vücut ağırlğı 10-12 GR Su tüketimi günde 100 gr vücut ağırlığına 10 ml Göz bulanık görür hipermetroptur. Kulak çok iyi işitme yeteneği vardır. Burun çok iyi koku alma yeteneğine sahiptir. Sindirim paratis ve submandibular bezler iyi gelişmiştir. 22 c derecenin üzerindeki sıcaklıklar vücut metobolizmaları için tehlikelidir. Gebelik süresi 15-18 gün arasındadır. Yavru sayısı 2-15 arasındadır.Ortalama 8 dir. Yavrular 5 haftaya kadar süt emer. Dişi hamsterler ortalama ömür süreleri olan 3 yıl içinde 6-7 doğum yaparlar 40-50 yavru sayısına ulaşabilirler. HAMSTERLERİN HASTA OLDUKLARINI NASIL ANLARIZ? Gözlerde kapalı –bulutlu -gri –kalınlaşmış veya başka değişiklikler varsa. Kırık ön dişler Buru akıntısı,yapışkan akıntı vs solunum hastalığı belirtileri olabilir. Kulaklarda yüzeylerinde pul oluşumları. Anüs kirli ve yapışkan ise bağırsak sorunları akla gelebilir. Vajina akıntıları kötü kokulu ise aynı zamanda uterus hastalıkları aklımıza gelebilir.kızgınlıklta şeffaf bir akıntı olur bu normaldir. Şişmiş testisler. İdrarda kan ağrı,böbrek hastalığı aklımıza gelir ama bazı gıda maddeleride idrarın rengini kırmızıya dönüştürebilir. Karın bölgesinde sertlik ,yuvarlaklık,güç nefes alma ,hareketsizlik (tüy yumakları)vs Vücutta büyümeler topaklar ,kistleri,lipom,adenom,kanser,papillomatosis yönünden ele alınmalı ve gerekirse cerrahi işlem uygulanmalıdır. Solunum yetersizliği,iştahsızlık,faaliyet kaybı enfeksiyon belirtisi olabilir. Allerjiler,hapşırma,ishal,göz kaşıntısı ayrı olgular olarak değerlendirilmelidir. HAMSTERLERDA UYGULANAN VETERİNER HEKİMLİK UYGULAMALARI NELERDİR? Muayne Cerrahi müdehaller Vücut ısı derecesinin ölçülmesi Akciğer steteskopla dinlenmesi Kulak içinin bakılması Ultraviole tarama mantar olgusu yönünden taramanın yapılması özel ışıkla Uyuz testleri Kültür antibioğram testleri-ağız içi-idrar-uterus akıntıları vs Mantar testleri Enjeksiyonlar Serum uygulamları özellikle yemek yemeyen hemsterlarda acil yapılmalı Ultrasonografik tarama Radyolojik muayne Dışkı paraziter inceleme Kas içi im enjeksiyonlar Yoğun bakım küvöz uygulamaları bu uygulamalar kliniğimizde yapılmaktadır. HAMSTERLERİN YAŞAM ÖMRÜ NEKADARDIR? Yaşam ömürleri kısadır 3 yaşını nadiren geçerler HAMSTER YALNIZ YAŞAYABİLİRMİ? Yalnız yaşamaya alışkındır.6 haftadan önce eş ve çiftleştirme önermemekteyiz. HAMSTERLER GÜN İÇİNDE AŞIRI UYUMAKTA BU NORMALMİDİR? Evet normaldir hamsterler gün içinde aşrı uyuma eğlemi içindedirler.Öğleden sonra 4 den gece yarısı 1 e kadar uyumamama eğilimi içindedir.hamsterler ayrıca 2 saatte bir uyanarak yem yerler,yediklerini yanaklarının içindeki keselerde depolarlar ardından da yuvalarına giderek ön patileriyle boşaltma işlemi yaparlar. HAMSTERLER YALNIZ YAŞAYABİLİRLER Mİ? Evet yalnız yaşayabilirler. HAMSTERLER NEZAMAN ÇİFTLEŞTİRİLMELİDİR? 6 haftadan önce eş ve çiftleştirme önermemekteyiz. HAMSTER KAFESLERİNİN ÖZELLİKLERİ NASIL OLMALIDIR? Tahtadan yapılan tüm eşyaları parçalayabilir bu nedenle kafesi tel olmalı ve tel horizantal olursa merdiven gibi kullanarak tırmanma duygusunu giderebilir.kafesin tabanına emici bir yataklık,bataklık kömürü ve kum karışımı serilmelidir.Ev yapabileceği objeler(kağıt parçası,yonga,yün ipliği vs) vermek yararlıdır veya hazır ev koymak gerelidir.Kafesin bir bölgesinde kum alanı yaratmak olumludur sevinecektir çöl faresi olması içgüdüsel olarak kumu cazip kılmaktadır.Kum eşeleyebileceği miktarda ve içine girebileceği miktarda olması önemlidir. HAMSTER BESLENMESİ NASIL OLMALIDIR? Hamsterler tam bir vejeteryan değildirler.Ona tohum karışımı dışında bisküvit ,küçük parça peynir,çiğ et ,şekerli şeyler verilmesini önermekteyiz.Suyun dışında hafif sulandırılmış süt verilebilir.Suyun sürekli olarak önünde bulunması faydalıdır.Kemirme içgüdüsünü karşılaması amacıyla ona küçük dal parçaları ve küçük dana kemiği vermek uygundur bu tür uygulamalar büyüyen dişlerini belli bir seviyede tutar. HAMSTERLER DE CİNSİYET TAYİNİ NASIL YAPILMAKTADIR? Hamsterlerde dişi ve erkeği ayırtetmek kolay değildir,arkadan hamstere bakılır eğer dişi ise arkası yuvarlak olarak biter erkeğin arkası ise daha sivri yani armut şeklindedir.Yada ele alınarak arka tarfına bakılır iki delik birbiriyle temastaysa dişi aralarında birkaç milimetre aralık varsa erkektir. DİŞİ HAMSTERLERİN EN UYGUN ÜREME MEVSİMİ NE ZAMANDIR? Dişi marttan ekime kadar üremeye yeteneklidir dişi her 4 günde bir erkeği birkaç saat kabul eder.Eger uygun zaman değilse dişi ve erkeği aynı kafese koymak doğru değildir.Bu durum olumsuz sonuçlar doğurabilir. HAMSTERLERDE GEBELİK NEKADAR SÜRMEKTEDİR? Hamsterlerde gebelik 15-18 gün sürmektedir hamster yarı karanlık ve sakin hayatı sever yavruların ilk iki haftası boyunca yavruların ne yaptıklarına bakmayınız.Bu duruma dikkat edilmesse annede asabiyet hatta yavruları yeme görülebilir. Annelere normal gıdaların haricinde ilave besinler verilmelidir.örneğin yulaf bulguru ,ayçekirdeği,bol sebze,az et ve içebildiği kadar süt vermek faydalıdır.Bir aydan sonra yavrular anneden ayrılmalıdır. HAMSTERLERDE BAŞLICA KARŞILAŞILAN HASTALIKLAR NELERDİR? Diabetik hastalığı,kış uykusu,kısırlıklar,sıcak çarpıntısı,tüy dökümü,glaukoma,pire allerjileri,dıstosı,ishaller,aspergillus mantarı,böbrek enfeksiyonları,soğuk alğınlığı ve grip,katarakt,yamyamlık,kafes darlığı,kanser ve tümörler,kabızlık,diş çürükleri,demodıcosıs,vücuttaki şişkinlikler,ödemler,kulak enfeksiyonları vs sayabiliriz. HAMSTERLERDE BESLENMEDE VERİLMESİ GEREKENLER NELERDİR? Sarımsak hemsterlerin böbrek fonksiyonlarını bozar o nedenle verilmemesi gerekir,ayrıca verilmemesi gerekenler balık,çiğ balık,baharatlı yiyecekler,kivi,acı biber,vişne,aysberg marulu,domates yaprağı,patlıcan,sogan,çikolata,şeker turunçgillerin çekirdekleri sayabiliriz.Özel pelet, rat peletleri,yonca peletleri,kuş tohumu karışımı,meyve sebzeler tahıl ve tohum,makarna,haşlanmış pirinç,yulaf,bal kabağı çekirdeği,karpuz çekirdeği,patates haşlanmış,bezelye,brokoli,muz,sade ve şekersiz mısır patlağı çok fazla meyve ve sebze verilmesi durumunda ishalle karşılaşılabilir.Bezelye,havuç,brokoli,mısır,kabak az marul ıspanak verilebilir.Meyve olarak çilek,kavun,yaban mersini ömrünü uzatır,karpuz verilebilir.Yumurta et süt verilebilir.Et tüketiminde dikkatli olunması gerekir et kannibalismusu tetikler et olarak koyun,sığır,tavuk,kurtcuk tercih edilmelidir hamile hemsterlere 4 kez haftada tavuk verilebilir.Haftada bir maya,zeytinyağı tüketimi tüyleri için tercih sebebi olmalıdır HAMSTERLERDE BİLİNMESİ GEREKEN BİLGİLER NELERDİR ? Hemster temizdir. *Erkek hamsterler yalnız yaşar ve aileye katılmaz. *Kışları soğuk geçen iklimlerde kış uykusu görülebilir,oda sıcaklığında olan hemsterlerde bu olmaz. *Erkekler daha uysaldır özellikle evlerde tek alınan hemsterlerde tercih erkekten yana olmalıdır. *Sa ğlıklı hemsterlerin tüy yapısı parlak ve yumuşak,gözleri canlı parlak tam yuvarlaktır,gözlerinin etrafında kızarıklık,ödem,şişlik,çapak ve akıntı bulunmaz.Anüs ve kuyruk ıslak olmamalıdır. *6 aydan önce dişi hamster lerinizi çiftleştirmeyiniz önce çiftleştirmelerde pyometra ve ve ölüm riski görülebilmektedir. *Bir aylık yavrular gebe kalabilirler dikkat edilmesi gerekir. *Dişilerde 6-7 günde meme bezleri gelişir. *Gece aktifleşirler. *Koku bezleri kalçalarındadır kediler gibi yaşam alanını işaretler. *Penisilinler ishale neden olabilir. *Stres,temizlenmemiş suluğun içinde oluşan yosunlar hemsterlerde ishale neden olabilmektedir. * Hemsterlerde aşırı kilo alımı hamilelik durumunda yavruyu doğurmasına engel teşkil edip ölümüne neden olabilir. *Aşırı tüy dökümleri böbrek rahatsızlığının belirtisi olabilir. *Glakom hastası olan hemsterlarınızı çiftleştirmeyiniz genetik olarak geçebilir. *Derin uyku olgusu aşırı sıcaklarda kendi vücut ısısını dengelemeyip komaya girebilirler dikkat edilmeli. *Obezite kısırlık sebebidir. *Hemsterinizde uyuşukluk kamburluk görürseniz acil veteriner hekiminize başvurunuz. *Hemsteriniz sigara,parfüm,mobilya cilası vs allerjisi olabilir.hapşırma,ayaklarda şişme,gözlerde sulanma,hırıltı,göz ve kulak eetrafında beyaz bölgelerin oluşması durumunda veteriner hekiminize baş vurunuz. *Yüksek oranda su tüketiminde veteriner hekiminize baş vurun. *Dar kafesler kullanmayınız. *Yavruları annenin yanında eelerinizle sevmeyiniz. *Hemsterlerinize tatlı vermeyiniz. HAMSTER TEDAVİLERİNDE KULLANILAN VETERİNER İLAÇLARI NELERDİR? Chloramphenicol,neomycin sulfat,niclosamid,fenbendazol,griseofulvin,ketoconazol,emtryl,yomesan. mansonil,neguvon,lindan,alugan,vapona,sermlar vs dir Veteriner hekim Tolgay Aytar 0 232 388 17 64 www.veterinerizmir.com

Tümünü Oku